Alle artikelen in de categorie Jeugdliteratuur
De noodzaak is terug
opiniestuk Jeugdliteratuur door Linda Ackermans, 22 december 2011
Mijn vorige opiniestuk over de Slashreeks voor jongeren sloot ik af met de zin ‘Het is te hopen dat de volgende Slashboeken weer van betere kwaliteit zijn.’ Ik ben Alice, het achtste boek in de reeks, was teleurstellend en het leek bergafwaarts te gaan met de kwaliteit van de Slashboeken. Zowel qua inhoud (want wat was de noodzaak om het levensverhaal van de jongere in kwestie op te schrijven?) als qua stijl (schrijvers pasten zich in hun taalgebruik soms op het irritante af aan de jongeren aan). De Slashboeken verwerden met titels als Ik ben Alice (Jan Simoen en Alice Dupont) en Miss Dakloos (Lydia Rood en Jojo Matthews) bijna tot probleemboeken vol kommer en kwel zonder diepere betekenis. Daar lijkt de Slashreeks, waarvan het voornaamste doel is jongeren door de link met de werkelijkheid naar de literatuur te trekken, toch niet om begonnen te zijn. Gelukkkig is met het nieuwste Slashboek Meisje van Mars de noodzaak tot het vertellen van bijzondere verhalen over jongeren terug. Lees verder >
Heerlijk verdriet om je suf te genieten
opiniestuk Jeugdliteratuur door Linda Ackermans, 6 november 2011
Van Theo Thijssen-prijswinnaar Peter van Gestel is een nieuw boek verschenen: Al dat heerlijke verdriet. Een boek dat perfect aansluit bij de naoorlogse sfeer die in Winterijs (2001) en Kleine Felix (2008) hangt. Een sfeer waarin de dagen stervenskoud zijn, waarin mensen op zoek moeten naar een nieuw houvast en naar nieuw geluk en waarin onwetende kinderen zich vermaken met spelletjes kwartet en het gooien van tennisballen. Lees verder >
Jongerenliteratuurprijs 2011 - magische sprookjes en zinderende seks
opiniestuk Jeugdliteratuur door Linda Ackermans, 16 mei 2011
Komende dinsdag, 17 mei, wordt voor de tweede keer de Jongerenliteratuurprijs uitgereikt (officieel de Dioraphte Jongerenliteratuurprijs genoemd, aangezien stichting Dioraphte dit jaar het prijzengeld ter beschikking stelt). Maar liefst zeven organisatoren zijn bij de uitreiking betrokken: Stichting Lezen Nederland én Vlaanderen, CJP Nederland én Vlaanderen, het Nederlands Letterenfonds, boek.be en de CPNB. De organisatie van de prijs weerspiegelt de toestand waarin het genre jongerenliteratuur – Young Adult literatuur – zich momenteel (nog steeds) bevindt: een chaotische die naarstig wacht op duidelijkheid. Lees verder >
Dun in alle opzichten
opiniestuk Jeugdliteratuur door Linda Ackermans, 19 december 2010
Het is een veelgehoorde noodkreet: in de puberteit verliezen veel jongeren hun interesse in boeken en literatuur. Reden voor auteur Edward van de Vendel om in samenwerking met uitgeverij Querido de Slashreeks te initiëren. Zijn idee was om jongeren via de werkelijkheid en via hun eigen leefwereld dichter bij de literatuur te brengen. Zo ontstond de formule om een schrijver te koppelen aan een jongere met een heftig, waargebeurd levensverhaal. Schrijver en jongere zijn vervolgens samen verantwoordelijk voor het Slashboek. De Vlaamse auteur Jan Simoen, vooral bekend van zijn geprezen jeugdboek Slecht, maakte samen met Alice Dupont Ik ben Alice, het achtste boek uit de reeks. Een boek over de eetstoornis anorexia, waarvan je je kunt afvragen of Van de Vendels doelstelling ermee wordt bereikt. Lees verder >
Schaduwjury: Grote Jongerenliteratuur Prijs
opiniestuk Jeugdliteratuur door Gemma Venhuizen en Eveline Vink, 18 november 2010
Update: Peter Bekker, Trouw is de andere wang, heeft de oorspronkelijk Nederlandstalige Grote Jongerenliteratuurprijs gewonnen.
Meer dan 1 miljoen jongeren onder de 30 jaar schijnen er eentje te hebben: een cultureel jongeren paspoort, kortweg CJP. Met die pas krijgen ze korting op boeken, films, cd’s, toneelvoorstellingen. Alles zodat jongeren hun ‘culturele horizon’ kunnen verbreden, aldus de organisatie.
Dat de dit jaar in het leven geroepen GJP (Grote Jongerenliteratuur Prijs) mooi rijmt op CJP, is geen toeval: laatstgenoemde is samen met Stichting Lezen initiatiefnemer van de literatuurprijs. Vermoedelijk is de GJP dan ook een poging om de ‘literaire horizon’ van de hedendaagse jeugd wat op te rekken. Lees verder >
Bedrieglijke eenvoud
opiniestuk Jeugdliteratuur door Nico Voskamp, 17 september 2010
Is Misschien een engel een waargebeurd sprookje? Of een realistisch verhaal met sprookjeselementen? Hoe dan ook, Sebastiaan Leenaert schopt tegen je schenen met een ongewenste zwangerschap, een moeder die haar kinderen achterlaat, een monsterlijke siamees. Tegelijk vergeet hij de prins op het witte paard niet. Met schijnbare eenvoud blaast hij het aloude verhaal tussen ‘Er was eens…’ en ‘Ze leefden nog lang en gelukkig’ nieuw leven in. Lees verder >
Een kleurrijke familiegeschiedenis
opiniestuk Jeugdliteratuur door Julia Homoet, 2 september 2010
De roman Soldaten huilen niet begint in 1937 met een gesprek tussen de achttienjarige Quentin Bell en zijn drie jaar oudere broer Julian. Deze is van plan mee te vechten in de Spaanse Burgeroorlog en staat op het punt te vertrekken. Quentin vreest dat Julian deze oorlog niet zal overleven en belooft een boek te schrijven over zijn broer indien deze eerder sterft dan hij. Hoe het met Julian afloopt is van begin af aan duidelijk, want vanaf hoofdstuk twee lezen we dit beloofde boek, waarin Quentin niet alleen over zijn broer, maar over zijn gehele, bonte familie vertelt. Lees verder >
Schrijnender dan menig oorlogsroman voor volwassenen
opiniestuk Jeugdliteratuur door Bob Hopman, 16 juli 2010
Voor de oorlog woonde Toda met haar vader ergens anders, alhoewel ze zich nooit had beseft ‘dat het daar ergens anders was.’ Ze konden er in ieder geval haar naam uitspreken, een naam met vier keer een k erin en waar iedereen ‘hier,’ – want daar woont ze nu ze haar oorlogsgeschiedenis vertelt en ze zich voor het gemak maar Toda noemt – zijn tong over breekt als hij het probeert uit te spreken. Deze beschrijving neigt naar licht absurdisme, iets wat in de boeken van schrijfster en illustrator Joke van Leeuwen (1952) wel vaker te vinden is geweest. Toch is toen mijn vader een struik werd in feite een zeer realistische oorlogsroman, alleen speelt het zich niet hier af, maar ergens anders. Lees verder >
Twee jongens. Eén gezicht.
opiniestuk Jeugdliteratuur door Julia Homoet, 5 juli 2010
Wanneer Philip zijn oma in het ziekenhuis wil bezoeken wordt hij op een metrostation lastig gevallen door een paar kinderen. Deze blijken hem te verwarren met een andere jongen, ene Olaf. Wanneer hij een paar dagen later Olaf zelf tegenkomt, begrijpt hij waarom: ze lijken als twee druppels water op elkaar. Deze vreemde gewaarwording leidt tot een zoektocht van de twee jongens naar hun ware identiteit. Lees verder >
Wat bijzonder is, wil iedereen hebben
opiniestuk Boekverfilmingen, Jeugdliteratuur door Rachel Levy, 9 juni 2010
Warre vindt op een goede dag iets wat tegelijkertijd vogel én een meisje is, maar geen van beide helemaal. Samen met zijn vrouw Tine besluit Warre het vogelmeisje te houden, op te voeden en Viegeltje te noemen. Voor de buitenwereld houden ze geheim dat het meisje ook een vogel is, want, zo redeneren ze, wat bijzonder is wil iedereen hebben. Lees verder >
Gij zult saai schrijven voor jonge lezers
opiniestuk Jeugdliteratuur door Eveline Vink, 2 juni 2010
pim ziet de reus.
pim loopt naar de reus.
ik zie jou!
roept pim naar de reus.
Zo voelt dat ongeveer, leren lezen. Korte zinnen, klankzuivere woorden. Taal die aan allerlei eisen moet voldoen, omdat een zesjarig kind nu eenmaal niet in een keer kan leren dat de o in bomen anders is dan de o in bos. Schrijvers van boeken voor startende lezers zijn gebonden aan de regels van het AVI-systeem, dat bepaalt welke moeilijkheidsgraad een tekst heeft. Die regels gaan over woordengte, spellingsmoeilijkheden en leestekens. Niet over hoe plat of levenloos een verhaal moet zijn. Als je het gemiddelde boek voor beginnende lezers erbij pakt, lijkt het alsof het AVI-monster net zulke tirannieke normen voor de inhoud hanteert.
‘Het boek moet dun zijn. De tekst saai. Liefst zonder verhaallijn, maar zeker zonder spanning of humor. Een levendige karaktertekening en literaire stijl mogen onder geen beding in het boek voorkomen.’ Zoiets. Lees verder >
De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs 2010: Mooie platen en eigenzinnige verhalen
opiniestuk Jeugdliteratuur door Julia Homoet, Gemma Venhuizen en Nico Voskamp, 23 april 2010
Op 25 april 2010 wordt, naast de Gouden Uil Literatuurprijs ook de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs uitgereikt. Net als vorig jaar lopen de genomineerden zeer uiteen: dit keer van een woordloos prentenboek tot een (bijna volwassen) cross-over roman. Lees verder >
Skeelerend langs Shakespeare en Dostojevski
opiniestuk Jeugdliteratuur door Gemma Venhuizen, 14 december 2009
Soms lijkt het alsof overal al eens over geschreven is: van romantiek, oorlog en avontuur tot pratende dieren en geheime koninkrijken. Als schrijver zou je bij de pakken neer kunnen gaan zitten als je leest wat je voorgangers al gepubliceerd hebben. Waarom nog proberen om Shakespeare, Tolkien of Dostojevski naar de kroon te steken?
Peter van Olmen, schrijver van De kleine Odessa heeft van de nood een deugd gemaakt – hij is de verhalen van beroemde auteurs niet uit de weg gegaan, maar heeft ze in zijn avonturenroman geïntegreerd. Lees verder >
Schaduwjury De Gouden Lijst: Drama en subtiliteit
opiniestuk Jeugdliteratuur door Eveline Vink en Nico Voskamp, 12 september 2009
Update: Els Beertens’ Allemaal willen we de hemel kreeg de Gouden Lijst uitgereikt, volgens de jury ‘een boek waarin kleine stemmen van gewone mensen samen een groot verhaal maken’. Lees verder >
Jeugdliteratuur: Drie smaken spanning
opiniestuk Jeugdliteratuur door Nico Voskamp, 8 juli 2009
Drie jeugdboeken van gerenommeerde schrijfsters. Met de thermometer in ons eigen gevoelsleven gestoken, lezen we ze achter elkaar uit. Welk boek laat ons naar adem happend achter? Welke van de doorwrochte verhalen heeft het hoogste spanningsgehalte – wat is dat trouwens, een spannend boek?
Dit zegt de Van Dale:
Spannend – De volle aandacht in beslag nemend.
Spanning – Toestand dat iemands zenuwen, aandacht, verwachtingen gespannen zijn. Lees verder >
De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs: elk boek zijn eigen troon
opiniestuk Jeugdliteratuur door Robbert Hak, Julia Krul en Eveline Vink, 28 april 2009
Update: De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs is gegaan naar Peter Verhelst en Carll Cneut voor Het geheim van de keel van de nachtegaal; Els Beertens Allemaal willen we de hemel won de prijs van de jonge lezer. (Zie voor verdere berichtgeving De Papieren Man.)
Op 4 mei worden twee literaire prijzen uitgereikt: de Gouden Uil literatuurprijs en de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs. Om begrijpelijke redenen wordt aan de eerste vaak meer media-aandacht besteed dan aan de tweede. Maar, betoogden we reeds, jeugdliteratuur kan ook volwassen zijn. En dus verdient het onze kritische blik. Wij benaderen kinder- en jeugdboeken niet vanuit een doelgroepgericht of educatief standpunt, wij beoordelen de boeken op hun literaire waarde. Lees verder >
Prachtige verhalen doordrenkt van onderbuikgevoelens
opiniestuk Jeugdliteratuur door Nico Voskamp, 23 april 2009
In 2007 verschijnt Kwaad bloed, over het meisje Emma, dat uit haar gegoede milieu gehaald en opgesloten wordt in een meisjeskostschool. Ondanks het ultrastrenge regime maken de meisjes lol en zingen ze stiekem ‘vuile liedjes’, pikante Vlaamse liedjes over dat onbegrijpelijke maar erg aantrekkelijke andere geslacht, de jongens. De onderbuikgevoelens van opgroeiende meisjes geeft Marita de Sterck nadrukkelijk mee aan het boek: Emma wordt ouder en krijgt langzaam zicht op het nare spel dat vader speelt om de schande van de gemeenschap te vermijden. Door de ogen van een eerst onschuldig meisje beleven we dit verhaal, dat terecht een Zilveren Zoen en de Boekenleeuw kreeg. Lees verder >
Libris en Gouden Uil 2009: drie schaduwjury's van start
opiniestuk Gouden Uil, Jeugdliteratuur, Libris Literatuurprijs door Daan Stoffelsen en Eveline Vink, 23 maart 2009
Het prijzenfestijn 2009 is weer van start gegaan. Zowel de shortlists van de Gouden Uil als die van de Libris Literatuurprijs zijn bekendgemaakt, na beide een rumoerige aanloop te hebben gehad – voor de Libris waren sommige kansrijke titels niet ingezonden, de Gouden Uil kende een verandering in het reglement en een jurywisseling. Recensieweb volgt beide prijzen met schaduwjury’s. Dit jaar voor het eerst schaduwjureert Recensieweb ook De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs. Lees verder >
Mijn jeugdboek: waarom valt herlezen me zo zwaar?
opiniestuk Jeugdliteratuur door Bob Hopman, 13 februari 2009
Recensieweb herleest favoriete jeugdboeken. Wat zijn de pareltjes die ons als kind of tiener slapeloze nachten bezorgden? En doen ze dat nog steeds?
Eveline Vink herlas Oorlogswinter, Bob Hopman vervolgt met Toontje Poland: een Alkmaarse jongen in de dagen van Napoleon.
Kinderen geven weinig om de taal waarin een boek oorspronkelijk geschreven is. Astrid Lindgren is een Zweedse, Roald Dahl een Brit en dat waren mijn twee favoriete jeugdschrijvers. Wanneer ik word gevraagd een kritiek te schrijven over mijn favoriete Nederlandse jeugdboek, voor Recensiewebs jeugdliteratuurrubriek – waar Tonke Dragt, ook een mooie, al eens behandeld is – wordt het moeilijk met een ‘eigen’ lievelingsschrijver te komen. Vooruit, ik herlees Johan Fabricius. Lees verder >
Zwijgen in wit en grijs
opiniestuk Boekverfilmingen, Jeugdliteratuur door Eveline Vink, 16 januari 2009
Mijn opa zweeg, zoals zoveel opa’s, over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog. Mijn beeld van de oorlog was dus dat van Michiel van Beusekom. Van Jack, de Engelse piloot die in een hol in het bos verstopt zat en zeker doodgeschoten zou worden als hij gevonden werd. Van de drommen koude kreupele hongerige mensen die door de Vlank trokken, op weg naar boeren waar ze misschien een paar aardappels konden kopen om hun oude moedertje of tien kinderen van de hongerdood te redden. Cliché? Ja. Maar niet als je tien bent en verder niets van de oorlog weet. Voor mij was het gewoon het allerspannendste boek dat ik ooit las, niet in de laatste plaats omdat het echt gebeurd zou kunnen zijn. Ik herlees achttien jaar na dato de klassieker van Jan Terlouw uit 1972. En ik bekijk Martin Koolhovens verfilming in de bioscoop. Een dubbelrecensie. Lees verder >
De brief voor de koning: een instant filmklassieker?
opiniestuk Boekverfilmingen, Jeugdliteratuur door Nico Voskamp, 22 november 2008
‘Als ik opendoe, dacht hij, heb ik de regels verbroken. Dan mag ik me morgen niet tot ridder laten slaan. Hij draaide de sleutel om, opende de deur op een kier en keek naar buiten.’
De film De brief voor de koning van Pieter Verhoeff katapulteert ons de vroege middeleeuwen binnen. In de stad van Dagonaut heeft Tiuri zojuist zijn kansen op het ridderschap om zeep geholpen. Tegen de orders in maakt hij de kapel open; meteen daarna drukt een gewonde man hem een verzegelde brief in de hand voor de koning van Unauwen. Hij moet op pad. Lees verder >
Jeugdliteratuur is ook volwassen
opiniestuk Jeugdliteratuur door Julia Krul en Eveline Vink, 22 november 2008
Sinds Hiëronymus van Alphen in 1778 zijn Kleine gedigten voor kinderen (‘Jantje zag eens pruimen hangen’) publiceerde, worden er in Nederland versjes en verhalen speciaal voor jeugdige lezers geschreven. Aanvankelijk bestonden die vooral uit levenslessen over goed gedrag, lief zijn voor anderen, luisteren naar je meerderen. In de loop van de negentiende eeuw kwamen daar sprookjesverzamelingen bij en langzamerhand zijn er romans ontstaan die kinderen voor hun plezier konden lezen. Lees verder >
