Een universeel verhaal bijzonder vertellen
door Hanna Hoorenman, 27 juli 2006
Niels ‘t Hooft debuteerde in 2003 met Toiletten en schreef in 2005 Sneeuwdorp. Ondanks de goede ontvangst bij de pers van beide boeken werd Toiletten eind maart 2006 in prijs verlaagd. Dat is een eufemisme voor verramsjen en/of versnipperen. Op zijn website en op NRC-Next luidde ‘t Hooft de noodklok. Hanna Hoorenman mailde hem erover.
*Hoe staat het met de actie? Op je site staat dat je er na het
NRC-artikel al 500 kon verkopen. Hoeveel zijn er nu de deur uit?*
De stapel is inmiddels thuis gearriveerd. 800 boeken om precies te zijn. En
wat een joekel van een stapel is dat! Pas dan realiseer je je (een beetje)
wat het betekent dat 1600 mensen je boek wél hebben gekocht (en, hopelijk,
gelezen). Het menselijke brein is erg slecht in het zich voorstellen van
exponentiële vermeerderingen en ik vind het persoonlijk zelfs al een raar
idee als mijn moeder leest wat ik geschreven heb. Dus kun je nagaan.
Via mijn website en het artikel in NRC Next heb ik een stuk of vijfhonderd
bestellingen te verwerken gekregen. Die ga ik nu als de wiedeweerga
afhandelen. Dus mensen terugmailen voor hun adres, boeken in enveloppen
stoppen, etcetera. Dat wordt een aardige klus, maar als daardoor een
x-aantal mensen extra mijn werk leest, is het dat dubbel en dwars waard.
*Afgezien van de internet verkoop, heb je een gedeelte van de boeken
gebruikt voor ‘something fun’, zoals je het zelf beschreef? Meegegeven aan
toilet-installatie bedrijven? Stiekem in de wc’s van hippe clubs
achtergelaten? Heb je veel ideeën van je publiek gekregen, en zo ja, wat
waren de leukste?
Renate Dorrestein laat momenteel haar boeken verstoppen in de openbare
ruimte, à la ‘bookcrossing’. Ook iets voor Toiletten?*
Ik heb een aantal goede suggesties gekregen in mijn zoektocht naar een doel
voor de rest van de boeken; daar ga ik over nadenken als al het
rondstuurwerk achter de rug is. Het liefst doe ik een of meerdere goede
acties, waarbij ik niet simpelweg een pakketje boeken opstuur, maar zelf
langs kom en tekst en uitleg geef.
Leuke actie van Renate Dorrestein; zelf wil ik in elk geval in alle boeken
die ik nu verkoop of weggeef een sticker plakken die mensen oproept om, als
ze klaar zijn met lezen, het boek door te geven aan iemand die het nog niet
gelezen heeft. Ik schrijf boeken omdat ik het leuk vind om een verhaal te
componeren, maar ook omdat ik gelezen wil worden, dus vandaar.
*Wat nu als ook Sneeuwdorp ten prooi dreigt te vallen aan shredders?
Dezelfde tactiek? Is dit de manier om boeken voor de shredder te behoeden?
Zelf verkopen via internet?*
Ik denk dat de ‘kracht’ van mijn Toiletten-shredder-actie was dat ik echt
niet wist dat boeken op deze manier versnipperd worden. Ik wekte een reactie
op bij mensen omdat ik volkomen integer en oprecht kon zeggen: ‘Als je boek
niet verkoopt, wordt het tot pulp vermalen. Wist u dat? Ik niet! Wat een
zonde, laten we er met z’n allen wat aan doen!’ Een volgende keer, bij een
ander boek, gaat dit uiteraard niet op. Maar ook dán vind ik het
waarschijnlijk zonde om boeken zomaar te vernietigen en moet ik misschien
iets anders verzinnen.
De boeken worden in zekere zin geshred omdat ze ‘hun lezer niet hebben
gevonden’. Ik weet zeker dat er genoeg mensen zijn die mijn boeken zouden
willen lezen, maar die niet weten dat het bestaat, het te duur vinden of
misschien wel (onterecht) denken dat ze het niet leuk vinden. Als ik na het
normale verkooptraject nog iets kan doen met boeken die in uitgeefeconomisch
opzicht niks meer waard zijn, om ze alsnog bij lezers te doen belanden, dan
grijp ik die kans graag aan.
Vrolijker dingen: Sneeuwdorp werd erg goed ontvangen. Kever’s ontwerp voor een stripverhaal over Planeet Fractalus vormt een soort Freudiaans onderbewustzijn voor je hoofdpersoon. Is voor jou de relatie tussen het bewustzijn en het onderbewustzijn van je personages een belangrijk aspect bij het creëren en beschrijven van een personage?
Toen ik Sneeuwdorp schreef, leek het me leuk om iets met sciencefiction te
doen. Ik hou van dat genre en daarnaast gaf het me de kans om te laten zien
in wat voor werelden mijn hoofdrolspeler zich begeeft (via games en ook
films). Je kunt het ook simpeler zien: ik wilde iets proberen dat de meeste
Nederlandse schrijvers niet proberen, met een uniek boek ten doel. Ik heb
geen zin om me te houden aan de (vaag gedefinieerde) regels voor ‘goede
literatuur’ en probeer liever allerlei gekke dingen uit om uiteindelijk,
hopelijk, bij een heel bijzondere eigen stijl uit te komen.
Je hebt gelijk als je zegt dat Fractalus een weerspiegeling is van het
onderbewustzijn van de hoofdpersoon. Het is een draad die gedurende het hele
verhaal in het hoofd van de hoofdrolspeler zit en er pas op het einde
uitkomt, waar het idee van Fractalus uitwerken als stripverhaal het antwoord
is op de vraag van de hoofdrolspeler, namelijk hoe-ie zijn leven moet
invullen nu hij niet meer naar school gaat. Maar ik kan niet met zekerheid
zeggen of ik dat al had bedacht toen ik het schreef of dat ik het nu, na
reacties van lezers en heroverwegen van mijn eigen verhaal, heb ontdekt.
Je bent nu ook met een nieuw boek bezig. Vertel!
Doordat er al een mislukte poging tot een derde boek (het verhaal was niet
ambitieus genoeg, schreef te makkelijk weg en daar werd ik zenuwachtig van)
ergens in een laatje ligt, ben ik pas zeven maanden bezig met mijn nieuwe
roman. Op nieuwjaarsdag heb ik de eerste zin op (digitaal) papier gezet. Ik
begin nu langzaam bij het punt te komen dat ik mijn uitgever wil laten lezen
waar ik mee bezig ben. Veel later dan gepland, wat weinig te maken heeft met
het verhaal en alles met andere werkzaamheden. Gelukkig lukt het me wel om
elke dag in zekere zin bezig te zijn met het verhaal (al was het door over
een of andere kwestie na te denken) en kom ik voortdurend en gestaag een
stapje verder.
Het uitgangspunt van mijn derde boek is om iets te schrijven dat
hedendaagser en volwassener is dan Toiletten en Sneeuwdorp. Tegelijk wil ik
nu eens proberen écht iets te schrijven dat geen andere Nederlandse
schrijver zou proberen. Ten slotte moet het natuurlijk een stikgoed verhaal
worden.
*Ten slotte: Waarom moeten mensen je boek eigenlijk kopen? Waarom
voorkomen dat Toiletten toiletpapier wordt?*
Ik heb mijn best gedaan om een universeel verhaal op een aangename,
bijzondere manier te vertellen. Ik hoor regelmatig van mensen dat ze het
lezen ervan als aangenaam ervaren. Dat lijkt me een positief iets. Nu wil
het geval dat er na het traditionele verkooptraject nog een dikke stapel
boeken is overgebleven, boeken die in potentie bij andere mensen ook een
aangenaam gevoel kunnen opwekken. Ik vind het zonde als dat niet gebeurt;
als andere mensen het wat dat betreft met me eens zijn (en bovendien van dat
aangename gevoel houden) is dát de reden waarom ze Toiletten moeten kopen.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
