Opinie
Literatuur is meer dan romans, verhalenbundels en novellen, meer dan het individuele boek. In Opinie schaduwen we de jury’s van literaire prijzen, becommentariëren nieuwe ontwikkelingen in Literatuurlanden Nederland en België, lezen graphic novels, jeugdliteratuur en literaire tijdschriften, kijken, kortom, verder, over de grenzen van de roman.
Ontdekkingen van 2009: echt ontdekken is meer dan het vinden van iets nieuws
opiniestuk door Karlijn de Winter, 30 december 2009
In december gebiedt de gewoonte terug te blikken. Wat waren de beste boeken van het afgelopen jaar? Maakten Tommy Wieringa en Gerbrand Bakker de hooggespannen verwachtingen voor hun nieuwe romans waar, zetten Thomas Rosenboom en Maarten ’t Hart een nieuwe kroon op hun oeuvre? Maar nog veel liever dan terug te blikken, kijkt Recensieweb vooruit. Al lezende zoeken we naar veelbelovende debutanten, miskend talent of auteurs die onterecht in de marge werken. In ons eindejaarsoverzicht prijken auteurs die ons verrasten en die we vanaf nu scherp blijven volgen: de Ontdekkingen van 2009. Lees verder >
Strips om in te wonen
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 22 december 2009
‘Alleen in mijn gedichten kan ik wonen’, schreef Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936) ooit. Het zou de dichter waarschijnlijk hoogst verbaasd hebben om zijn woningen verbouwd te zien worden tot stripverhalen. Maar de manier waarop dat is gebeurd in het meest recente deel van Verbeelde gedichten zou hem wellicht niet hebben tegengestaan. Verbeelde gedichten is een reeks in stripvorm gegoten gedichten waarin Charles Baudelaire en Victor Hugo de Nederlander voorgingen. Het idee om gedichten in stripvorm te verbeelden is een relatief onbekend gegeven. We zijn nu allemaal bekend met vaak zeer letterlijke bewerkingen van literaire romans dankzij het werk van Dick Matena. Maar het spannende van poëzie is dat het in de regel veel minder strikt beschrijft, veel meer aan de verbeelding van de lezer, en dus ook veel meer aan de verbeelding van de stripbewerker overlaat. Lees verder >
Skeelerend langs Shakespeare en Dostojevski
opiniestuk Jeugdliteratuur door Gemma Venhuizen, 14 december 2009
Soms lijkt het alsof overal al eens over geschreven is: van romantiek, oorlog en avontuur tot pratende dieren en geheime koninkrijken. Als schrijver zou je bij de pakken neer kunnen gaan zitten als je leest wat je voorgangers al gepubliceerd hebben. Waarom nog proberen om Shakespeare, Tolkien of Dostojevski naar de kroon te steken?
Peter van Olmen, schrijver van De kleine Odessa heeft van de nood een deugd gemaakt – hij is de verhalen van beroemde auteurs niet uit de weg gegaan, maar heeft ze in zijn avonturenroman geïntegreerd. Lees verder >
In 1942 was de Sint driehonderd jaar
opiniestuk door Bob Hopman, 5 december 2009
‘Die ene keer per jaar kon je commentaar op elkaar geven zonder elkaar te kwetsen’, schrijft Jeroen Krabbé, die vanwege zijn geboortedatum, vijf december negentien vierenveertig, middenin de Hongerwinter, de eer heeft een voorwoord bij deze bloemlezing te schrijven. Uit de gedichten blijkt zijn gelijk: niemand komt aan de hofnar, zelfs de bezetter niet en in de tijd van onderdrukking was Sinterklaas de satiricus. Lees verder >
De bronnen van Annelies Verbeke: het gesprek
opiniestuk door Marleen Louter en Gemma Venhuizen, 25 november 2009
17 november spraken Annelies Verbeke en Arjen Fortuin over De bronnen van Annelies Verbeke, aan de hand van een achttal fragmenten uit die haar inspireerden. Daan Weddepohl en Karlijn Sonderen droegen ze voor, in een avond die werd georganiseerd door Stichting Recensieweb, met steun van de Athenaeum Boekhandel in Cultureel-Academisch centrum Spui25. De fragmenten zelf worden een dezer dagen toegevoegd, naast de gedeeltelijke videoregistratie die bij Athenaeum Boekhandel te vinden is. Lees verder >
Te belachelijk om gedrukt te worden! Oeroeg en het verlies van onschuld
opiniestuk door Wouter Bok, 18 november 2009
Dit najaar stond Oeroeg centraal in Nederland Leest. Het boek werd in een gratis oplage van bijna een miljoen exemplaren onder bibliotheekleden en onder scholieren verspreid. Bedoeling van Nederland Leest is dat lezers een boek lezen en erover met elkaar in discussie treden. In het geval van Oeroeg kan wel gezegd worden dat het in het verleden meer dan genoeg stof tot discussie gaf, en dat de gemoederen daarbij hoog opliepen. Een zo onschuldig boek over een vriendschap tussen twee kinderen gaf toch aanleiding tot controverse. Lees verder >
Hype! Smaak! Vete! Nuance!
opiniestuk Literaire kritiek door Daan Stoffelsen, 16 november 2009
Slaap! wordt nog wel eens genoemd als een van die zeldzame romans die door één recensie een succes werden. Het moment waarop Verbeke van een niemand een iemand werd, moet vrijdag 21 november 2003, in de namiddag, zijn geweest. Toen kon iedereen lezen dat Elsbeth Etty Slaap! ‘sinds Blauwe maandagen van Arnon Grunberg het meest indrukwekkende debuut in de Nederlandse letteren’ noemde. Er is nauwelijks een recensie die daarop volgt die niet refereert aan Etty’s juichende recensie, en die niet, net als die van haar, ingaat op de stijl en toon van dit debuut. Het tegengeluid kwam meestal pas op bij Verbekes tweede boek, Reus, en dan in de kantlijnen van recensies van Max Pam. Vandaag maken we de balans op. Heeft Slaap! zijn wakkere glans behouden? Lees verder >
Schaduwjuryrapport AKO-Literatuurprijs 2009: Weijts Wint
opiniestuk AKO Literatuurprijs door Marieke Aantjes, Tessa Beuse, Evelien de Boer, Marjolein Groenewegen, Julia Homoet, Lukasz Koterba, Anne-Fleur van der Meer, Carmen Meuffels, Phaedra Onclin en Mieke van Zonneveld, 6 november 2009
Erwin Mortier won de AKO Literatuurprijs 2009. Recensiewebs schaduwjury had een andere winnaar aangewezen. Lees hun juryrapport hier onder. Lees verder >
Haiku's met harkenpoppetjes
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 17 oktober 2009
Maaike Hartjes publiceert al enkele jaren een reeks korte autobiografische strips onder de titel Maaike’s Dagboekje. De verkleining van ‘dagboek’ is niet alleen een zinspeling op de achternaam van de auteur maar verwijst ook naar de stijl waarin Hartjes haar dagelijkse beslommeringen weergeeft: met zeer simpel getekende piepkleine poppetjes. Hartenjagen, haar vierde bundel van werk dat al eerder in bladen als Viva en NRC.Next verscheen, geeft echter aan dat deze verkleining misschien ook wel een thematische betekenis heeft. Lees verder >
Een man alleen, alleen een woord... en een beeld
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 8 oktober 2009
In 1980 presenteerde Freek de Jonge zijn eerste soloprogramma, De Komiek, een toentertijd baanbrekende voorstelling omdat het geen verzameling van korte stukjes was maar een consistent geheel met een begin en een eind en een duidelijk thema. De Komiek was niet altijd om te lachen, het was veel meer een poëtische monoloog over een identiteitscrisis. Daarmee introduceerde De Jonge het soort cabaret dat we tegenwoordig met Freek de Jonge associëren. Bijna dertig jaar later is deze theatervoorstelling, ter ere van De Jonges vijfenzestigste verjaardag, bewerkt tot een strip door Dick Matena, de man wiens naam inmiddels synoniem is aan het concept stripbewerking. Lees verder >
Schaduw Toplijst AKO Literatuurprijs 2009
opiniestuk AKO Literatuurprijs door Marieke Aantjes, Tessa Beuse, Evelien de Boer, Marjolein Groenewegen, Julia Homoet, Lukasz Koterba, Anne-Fleur van der Meer, Carmen Meuffels, Phaedra Onclin, Jan-Willem ter Veer en Mieke van Zonneveld, 1 oktober 2009
Een dag voordat de jury van de AKO-literatuurprijs op 2 oktober de tiplijst bekend maakt, presenteert de schaduwjury bestaande uit bovenstaande studenten literaire kritiek aan de VU onder leiding van prof. dr. Elsbeth Etty de door haar genomineerde zes titels voor de AKO-literatuurprijs 2009 Lees verder >
Slotstuk schaduwjury Academica Debutantenprijs
opiniestuk Debutantenprijs door Lotte Brugman, Laurens Ham, Karlijn de Winter en Bert Zuidhof, 19 september 2009
Tussen old school postmodernisme en Vlaamse nostalgie Lees verder >
schaduwjury: Jardin mikt hoog
opiniestuk Debutantenprijs door Lotte Brugman, Laurens Ham, Karlijn de Winter en Bert Zuidhof, 19 september 2009
Wie schreef het beste fictiedebuut van 2008? De jury van de Academica Debutantenprijs selecteerde alvast vijf titels. De keuze voor wie de prijs op 27 september 2009 uiteindelijk ontvangt ligt nu bij de lezers. Recensieweb leest mee, en heeft daarvoor een schaduwjury in het leven geroepen. In vijf afleveringen wordt daarin gediscussieerd over de genomineerde boeken. In deze vierde aflevering bespreekt de schaduwjury Willem Jardins Monografie van de mond. Lees verder >
Schaduwjury De Gouden Lijst: Drama en subtiliteit
opiniestuk Jeugdliteratuur door Eveline Vink en Nico Voskamp, 12 september 2009
Update: Els Beertens’ Allemaal willen we de hemel kreeg de Gouden Lijst uitgereikt, volgens de jury ‘een boek waarin kleine stemmen van gewone mensen samen een groot verhaal maken’. Lees verder >
AKO Literatuurprijs 2009: Schaduwjury van start
opiniestuk AKO Literatuurprijs door Karlijn de Winter, 11 september 2009
Op maandag 7 september is bekendgemaakt welke boeken dit jaar op de Tiplijst van de AKO Literatuurprijs prijken. De jury, onder voorzitterschap van de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt, krimpt deze op 2 oktober in tot een Toplijst van maximaal zes titels. De daaropvolgende maand kiezen de juryleden hier een winnaar uit die op dinsdag 10 november de prijs ontvangt. Recensieweb volgt zoals ieder jaar het hele proces weer op de voet met een schaduwjury. De studenten Literaire Kritiek (VU) van hoogleraar Elsbeth Etty zullen de genomineerde boeken van de Tip- en Toplijst bespreken en een eigen ‘schaduwoordeel’ vellen. Lees verder >
Een Wikipedia-artikel met plaatjes
opiniestuk Literatuur in kaders door Remco Wetzels, 9 september 2009
Als strips literair kunnen zijn en literatuur verstript kan worden, dan is een biografie in stripvorm van een literaire auteur een gegarandeerd succes, moet men gedacht hebben bij de uitgave van Een dolende hond van vader. Deze samenwerking tussen scenarist Kamiel Vanhole en tekenaar Dirk Geets stamt uit 1983. Zij maakten de biografie van Willem Elsschot, in stripvorm, destijds voor een tentoonstelling over de auteur. Hier hingen de pagina’s aan de muur, als decoratieve aanvulling op de foto’s en documenten die er getoond werden, maar gepubliceerd is deze biografie nooit. Tot nu dan. Lees verder >
Schaduwjury: over de uitzonderlijke Vlaamsheid van een debutant
opiniestuk Debutantenprijs door Lotte Brugman, Laurens Ham, Karlijn de Winter en Bert Zuidhof, 2 september 2009
Wie schreef het beste fictiedebuut van 2008? De jury van de Academica Debutantenprijs selecteerde alvast vijf titels. De keuze voor wie de prijs op 27 september 2009 uiteindelijk ontvangt ligt nu bij de lezers. Recensieweb leest mee, en heeft daarvoor een schaduwjury in het leven geroepen. In vijf afleveringen wordt daarin gediscussieerd over de genomineerde boeken. In deze vierde aflevering bespreekt de schaduwjury Simone Lenaerts’ Zeewater is zout, zeggen ze. Lees verder >
Schaduwjury: De hele levencyclus, van bevruchting tot ontbinding, in een overvol debuut
opiniestuk Debutantenprijs door Lotte Brugman, Laurens Ham, Karlijn de Winter en Bert Zuidhof, 19 augustus 2009
Wie schreef het beste fictiedebuut van 2008? De jury van de Academica Debutantenprijs selecteerde alvast vijf titels. De keuze voor wie de prijs op 27 september 2009 uiteindelijk ontvangt ligt nu bij de lezers. Recensieweb leest mee, en heeft daarvoor een schaduwjury in het leven geroepen. In vijf afleveringen wordt daarin gediscussieerd over de genomineerde boeken. In deze derde aflevering bespreekt de schaduwjury Ricus van de Coeverings Sneeuweieren. Lees verder >
Jeugdliteratuur: Drie smaken spanning
opiniestuk Jeugdliteratuur door Nico Voskamp, 8 juli 2009
Drie jeugdboeken van gerenommeerde schrijfsters. Met de thermometer in ons eigen gevoelsleven gestoken, lezen we ze achter elkaar uit. Welk boek laat ons naar adem happend achter? Welke van de doorwrochte verhalen heeft het hoogste spanningsgehalte – wat is dat trouwens, een spannend boek?
Dit zegt de Van Dale:
Spannend – De volle aandacht in beslag nemend.
Spanning – Toestand dat iemands zenuwen, aandacht, verwachtingen gespannen zijn. Lees verder >
Schaduwjury: menselijke relaties, broos als eierschalen
opiniestuk Debutantenprijs door Lotte Brugman, Laurens Ham, Karlijn de Winter en Bert Zuidhof, 30 juni 2009
Wie schreef het beste fictiedebuut van 2008? De jury van de Academica Debutantenprijs selecteerde alvast vijf titels. De keuze voor wie de prijs op 27 september 2009 uiteindelijk ontvangt ligt nu bij de lezers. Recensieweb leest mee, en heeft daarvoor een schaduwjury in het leven geroepen. In vijf afleveringen wordt daarin gediscussieerd over de genomineerde boeken. In deze tweede aflevering van juni bespreekt de schaduwjury Janneke van der Horsts Ik weet hoe jongens huilen. Lees verder >
