elders op recensieweb
De beklemmende jaren vijftig met spacecake
opiniestuk
Over de liefde, maar op z'n Gipharts
opiniestuk
De brief voor de koning: een instant filmklassieker?
opiniestuk
opiniestuk
Wat bijzonder is, wil iedereen hebben
opiniestuk
auteur
Zomerhitte: de film is een beetje beter
door Luuk van Huet, 18 maart 2008
Lees de recensies van het boekenweekgeschenk 2005, Zomerhitte, het laatste literaire werk dat de schrijvende, beeldhouwende en schilderende gigant van de vaderlandse kunsten heeft achtergelaten en dan begrijp je misschien de scepsis die velen overviel toen bekend werd dat Monique van de Ven de regie van de film op haar zou nemen. Aangezien Zomerhitte ook haar regiedebuut is, leek deze keuze vooral ingegeven uit een voornemen om een soort van karmische zegen over het project af te roepen: Van de Ven brak namelijk door als de levenslustige, maar verdoemde Olga in de filmvertolking van Turks Fruit. Maar vooral de geringe omvang en de bedenkelijke kwaliteit van de novelle zorgden voor weinig hooggespannen verwachtingen.
Eerst echter een boude uitspraak voordat de lezer teleurgesteld verder klikt: de film is beter dan het boek! Goed, Zomerhitte is alsnog geen meesterwerk, maar zeker in de eerste akte weet de film veel goodwill op te wekken. We zien hoe de getormenteerde fotograaf Bob Griffioen op Texel aankomt en zich in een pittoresk vakantiehuisje installeert, en er daarna op uittrekt om de plaatselijke flora en fauna te vereeuwigen. In de novelle kwam de fotograaf elk voor- en najaar uitwaaien op het eiland, maar de geloofwaardigheid in de film ligt ietwat hoger nu de fotograaf in kwestie in opdracht van National Geographic een natuurreportage moet schieten. Hoeveel reportages van broedende ransuilen kun je jaar in jaar uit slijten, nietwaar?
In de film gaat ook de ontmoeting met femme fatale Kathleen er iets smaakvoller aan toe: als een ware Venus van Botticelli verrijst zij poedelnaakt uit de branding en wordt ze vastgelegd door Bob. Als Kathleen hem er dan fijntjes op wijst dat ze zich op een naaktstrand bevinden, en hij dus uit de kleren moet, lijkt de film subtiel de spot te drijven met de Nederlandse publieksfilmstandaard zoveel mogelijk vleesvertoning per strekkende meter te vertonen. Helaas verschijnen vervolgens de slechteriken en bijpersonage Frederico Federici ten tonele en dan gaat het snel bergafwaarts met de originaliteit en de dialogen.
Qua stompzinnige klunzigheid lijken de boefjes namelijk wel uit een aflevering van Bassie en Adriaan te zijn gelift, om daarna opgepimpt te worden met dreigend bedoelde lichaamstaal en dito uitspraken. Cees Geel weet nog enigszins geloofwaardig te blijven door zijn personage koel en beheerst neer te zetten, maar bij hem blijft het dan ook. Als de georganiseerde drugsmisdaad zo incompetent en incapabel zou zijn als ze in de film wordt neergezet, zou de buurtjunk zich moeten beperken tot Schültenbrau, en een tube lijm op speciale gelegenheden.
En is het personage Frederico Federici in de geschreven versie nog net tolerabel, zodra zijn uitspraken naar het witte doek vertaald worden ontaarden ze al snel in oeverloos gewauwel.
Het is soms pijnlijk om de acteurs te zien worstelen met de houterige dialogen, alsof ze met lange tanden gedwongen zijn om op een stuk zeehondblubber te moeten kauwen. Gelukkig zijn de meeste van de onbedoeld hilarische uitspraken uit de novelle, zoals de jubelende complimenten die doelden op Kathleens vagijn, hier wel weggelaten.
Het gehannes met de tekst helpt ook hoofdrolspelers Waldemar Torenstra en Sophie Hilbrand niet echt bij hun vooral fysiek intensieve rollen, maar op voyeuristisch vlak vormen de twee een zeer plezierig paar, dat hun doordeweekse relationele chemie ook op het witte doek tot uiting weet te brengen. En Texel zelf wordt prachtig gefotografeerd en weet zich tot een sterke zwijgende bijrol te verheffen.
Zomerhitte is daarmee niet onaangenaam, maar getuigt nog niet van auteurschap van Van der Ven. De keuze voor een ongeïnspireerd, matig Wolkersverhaal is tot daar aan toe, (uit eerbied?) niet rigoureus de zwakheden er uitsnijden is een regelrechte misser.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
