Recensieweb - Opinie - Absurde avonturen van een beer en een soort aap-vogel

‘Victor & Vishnu zijn een beer en een soort aap-vogel maar bovenal vrienden’. Met die woorden begint het persbericht voor Victor & Vishnu Text Free. Daarmee is de sfeer van Jeroen Funke’s eerste soloboek gelijk vrij vakkundig getypeerd: we hebben hier te maken met volstrekt pretentieloze onzin. Funke is vooral bekend als lid van stripcollectief Lamelos, dat bijvoorbeeld met de avonturen van Kaasheld en Poephoofd grossiert in spontaan absurdisme. Maar dan wel met de nodige artisiteke foefjes, het collectief verandert vaak van stijl, tekent samen aan plaatjes of laat elke strook van een pagina door een ander lid van de viermansformatie tekenen. Het resultaat is stilistisch gevarieerd, kinderlijk en doorgaans erg onderhoudend.

Text free bevat vier tekstloze verhalen van het duo Victor & Vishnu, de neerslag van een viertal afzonderlijke sessies tijdens de jaarlijkse ‘ 24 hour Comic Day’, waar wereldwijd honderden stripmakers en amateurs aan meedoen. Het idee van een ’24 Hour Comic’, een bedenksel van de Amerikaanse stripgoeroe Scott McCloud, is dat een tekenaar in 24 aaneengesloten uren een volledige strip van ongeveer 24 pagina’s produceert, idealiter zonder enige voorbereiding. Het kan gezien worden als een artistieke en intellectuele vingeroefening, door de tijdsdruk wordt een maker gedwongen niet al te lang bij elk plaatje te blijven hangen en vooral veel te improviseren. 24-uurs strips zijn dan ook vaak visueel minimalistisch en narratief spontaan, soms zelfs resulterend in pure stream-of-consciousness-strips.

Dat geldt ook voor deze 24-uurs strips van Funke. In het eerste verhaal ‘Victor & Vishnu save the World or something’ ziet Victor (of Vishnu, wie nu wie is wordt niet duidelijk) een advertentie voor een apparaat dat hij graag wil hebben. Hij haast zich samen met zijn aap-vogel vriend naar de supermarkt om erachter te komen dat ze het bewuste apparaat niet kunnen betalen. De baas van de supermarkt, een reusachtig monster met gleufhoed, biedt het tweetal daarom een baan aan. Tijdens hun werk ontdekken Viktor & Vishnu dat het magazijn dienst doet als abattoir waar nietsvermoedende employees tot voedingswaren worden verwerkt en dat hen een vergelijkbaar lot te wachten staat. Het begeerde apparaat waarmee het verhaal begon blijkt echter in staat om van een aantal ingewanden een nog groter, nog sterker en waanzinniger creatuur te maken, dat de eerdere monsters zonder probleem verslaat. En daarmee hebben Victor & Vishnu de wereld gered, of zoiets.

Het charmante aan deze nonsens is vooral het feit dat het verhaal zeer vakkundig kant en wal weet te missen. De wendingen zijn vaak verrassend en zelfs de clichés, zoals de wel erg letterlijke ‘deus ex machina’ die in het verhaal de boel redt, komen vrij onverwachts. Daar komt bij dat Funke, ondanks de schijnbare kinderlijkheid van zijn viltstifttekeningen, geen slechte vakman is. Zijn tekeningen zijn zeker niet onprettig om naar te kijken, ze zijn helder en overzichtelijk gecomponeerd, met een duidelijk oog voor zwart-wit verhoudingen. Maar vooral het feit dat de verhalen, ondanks dat ze geen tekst bevatten, zeer goed te volgen zijn, is een bewijs van Funkes kunnen als visueel verhalenverteller.

Zoals bij elke improvisatie is een groot gedeelte van de aantrekkingskracht het feit dat je als toeschouwer weet dat de maker improviseert en hij dus razendsnel artistieke keuzes moet maken. Het succes van de improvisatie hangt dan vooral af van hoe snel, maar ook hoe goed die keuzes zijn. Als lezer zijn we er weliswaar niet live bij we zijn ons wel constant bewust van het creatieproces zelf: we weten dat de auteur dit kunststuk, onvoorbereid, in 24 uur onvoorbereid heeft moeten klaarspelen. Hoewel de verhalen an sich zeker amusant zijn is een groot gedeelte van de charme ook dat je als lezer kunt zien dat de auteur het verhaal ter plekke verzint. Het is dus een beetje het trucje dat waardering oogst. Maar het trucje is wel goed uitgevoerd: het is moeilijk niet te glimlachen wanneer de hoofdpersonen zichzelf raspen om door een klein gaatje te kunnen komen. Het is vooral wonderlijk dat Funke zijn verhalen nog een kop en een staart heeft weten mee te geven, hoewel deze, net als bij een soort aap-vogel, nauwelijks op elkaar lijken.

Jeroen Funke
Victor & Vishnu- Text Free
2010, Catullus
€9,95
112 pagina’s

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

alle categorieën

elders op recensieweb

Absurde avonturen van een beer en een soort aap-vogel