Trudi Rijks
Zeetijding
(2005)
Contact
287 pagina's
€ 21.90
ISBN 9789025426217
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
andere recensies
Verdronken paradijs
door Bianca van Zundert, 30 april 2005
‘De zon heeft net de trillende horizon losgelaten. In een van de kano’s jengelt een baby. De grote kinderen zijn al vertrokken. Otto staat op kademuur en bekijkt de armzalige vloot van een afstand. Drie kajuitjachten pruttelen voorop. Een zevental kano’s dobbert eromheen. Hier, bij de kade, probeert een jonge man zijn buitenboordmotor te starten. Een keer, twee keer. Otto houdt zijn adem in. Eindelijk. Schommelend vaart het bootje weg. Een televisietoestel brengt het sloepje uit evenwicht. De beste navigatoren ter wereld waren ze, maar nu kunnen ze amper een buitenboordmotor starten. Kon-Tiki, denkt hij bitter.’
Zeetijding, de tweede roman van Trudi Rijks, begint met deze scène, waarin de bewoners van het fictieve eiland Epifanië in de Stille Zuidzee zich klaarmaken om het eiland te verlaten. Het eiland staat door het stijgen van de zeespiegel op het punt ten onder te gaan en is daarmee het eerste land dat bezwijkt aan de overmatige Co2-uitstoot van de westerse wereld.
Otto Tunggi is het kind van Gesina, een Nederlandse die in 1939 vanuit Indië op het eiland terecht is gekomen, en Tunggi, de kleinzoon van de voormalige koning van Epifanië. Na een paar jaar neemt zijn moeder hem mee naar Nederland om daar een nieuw leven op te bouwen met een Nederlandse man. Otto kan in Nederland niet aarden en keert terug naar het eiland van zijn vader, waar hij deze opvolgt als man van gezag, die de leiders van het eiland en de bevolking bijstaat met advies. Hij wil zich inzetten voor het behoud van het eiland en daarbij het beste van twee culturen combineren.
Otto beseft dat het eiland dreigt te verdrinken en probeert van alles om dit tegen te gaan. Maar hij twijfelt steeds over welke aanpak hij moet volgen en of het allemaal wel zin heeft. Om het eiland te redden is geld nodig, en geld zou gegenereerd kunnen worden door van het eiland een toeristenparadijs te maken, iets wat zijn Nederlandse neef Prince, een jonge waterbouwkundige, al helemaal heeft uitgewerkt. Maar dit staat Otto tegen: hij wil de eigen cultuur van het eiland niet verloochenen. Maar als er niets verandert zal het eiland verdrinken.
Rijks begint haar roman met het einde: de bewoners verlaten het eiland omdat het door de zee verzwolgen wordt. Dan springt het verhaal veertien jaar terug in de tijd en vanaf daar vertelt ze in flarden uit verschillende perioden het verhaal dat aan dit drama voorafging. Ook verandert het perspectief vaak per hoofdstuk. Dit is af en toe verwarrend, omdat niet altijd duidelijk is wie aan het woord is en hoever we inmiddels in het verhaal zitten. De keuze om bij het einde te beginnen is wel sterk. De lezer weet al dat Otto’s getwijfel tot niets zal leiden en dit feit hangt als een schaduw over het verhaal heen, een schaduw die af en toe naar de achtergrond verdwijnt door andere gebeurtenissen, maar die uiteindelijk steeds dreigender wordt.
Op het eerste gezicht gaat de roman over de moderne, westerse levensstijl die wereldwijd negatieve effecten op het milieu heeft. Daarnaast ontwikkelt zich een spannend verhaal, dat begint wanneer Otto zich ontfermt over de verwaarloosde Finn, een jongetje dat over het eiland zwerft. Otto zorgt voor Finn en probeert hem dingen te leren die hij kan gebruiken als opvolger van Otto in de strijd voor het behoud van het eiland. Maar hoe Otto ook zijn best doet, Finn groeit op van kleine kwajongen tot gehaaide slechterik. Otto ziet hoe Finn alle kennis die hij dankzij Otto vergaart weet te gebruiken om kwaad te doen. Otto voelt zich verantwoordelijk. Als er op het eiland steeds meer duistere dingen gebeuren en alles in de richting van Finn wijst, komt Otto voor nog een dilemma te staan: moet hij ingrijpen om meer kwaad te voorkomen?
In Zeetijding gaat het steeds om keuzes: tussen westers en niet-westers, en tussen goed en kwaad. Otto voelt zich verantwoordelijk voor wat hij ‘zijn volk’ noemt, maar wordt daardoor vaak verlamd en vervalt in twijfel. Ook als hij beseft dat Finn een slecht mens is geworden, voelt hij zich verantwoordelijk: hij probeerde de jongen te redden, maar heeft een monster gecreëerd. Hij vraagt zich af of hij moet ingrijpen. Hier wordt het dilemma een kwestie van goed en kwaad. Rijks schrijft vlot en in een zeer visuele stijl, waardoor je al snel het verhaal ingetrokken wordt. Ze weet een mooi zonnig eiland zo te beschrijven dat het een steeds dreigender sfeer krijgt. Ze heeft met Zeetijding een spannende roman geschreven, met een serieuze, zelfs sombere ondertoon.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
