Clark Accord
Tussen Apoera en Oreala
(2005)
Vassallucci
296 pagina's
€ 19.95
ISBN 9050001882
oordeel
(0/5)
elders op recensieweb
recensie van Bingo!
Verlangen naar het land van de voorouders
recensie van Plantage d'Amour
opiniestuk
andere recensies
Hopeloos verdwaald in het regenwoud
door Tabe Bergman, 9 juni 2005
De auteur Clark Accord maakte op mij een sympathieke indruk, toen ik onlangs midden in een interview met hem viel op AT5. Hij betoonde zich bescheiden en oprecht. Hij vertelde dat hij na het succes van zijn veelbezongen debuut, de bestseller De koningin van Paramaribo (1999), al veel eerder met een tweede boek had kunnen komen. Hij wilde echter per se dat het een goed boek werd en dus ploeterde hij – met bewonderenswaardige integriteit – verder tot hij, naar ik aanneem, tevreden was het met resultaat.
Dat blijkt een tragische beoordelingsfout. Met zijn tweede roman, Tussen Apoera en Oreala, heeft Accord namelijk een zeldzame draak van een liefdesgeschiedenis geschreven. Hij heeft deze boekenliefhebber ertoe gebracht een week lang troost te zoeken in de armen van Fons van Westerloo en zijn handlangers van de commerciële televisie. Het meest positieve wat je over Tussen Apoera en Oreala kan zeggen is dat de eindredactie niet tergend slecht is. Bravo.
Tussen Apoera en Oreala zwalkt van de ene (zowel letterlijk als figuurlijk) clichématige beschrijving naar de andere. De kleurloze zinnen, veelal gelardeerd met de überlelijke constructie ‘het feit dat’, buitelen over elkaar. Accord heeft geen enkele moeite gedaan de Nederlandse lezer deze Surinaamse ‘liefdesgeschiedenis in de regenwouden’, zoals de ondertitel luidt, binnen te zuigen. De inheemse termen en namen van onbekende stammen stapelen zich onverteerd op, totdat elke lezer zonder een graad in de culturele antropologie van de Surinaamse oerwoudbewoners, hopeloos is verdwaald. Juist de termen die, neem ik aan, waarachtigheid aan het verhaal moeten verlenen, staan werkelijk inlevingsvermogen in de weg. Een voorbeeld uit vele.
Op Lokobja’s hoofd prijkte de van arendveren gemaakte tooi, het symbool van de Hariwari, ten teken dat hij een groot tokotsji was, de machtige priester van de Arowak en tevens boodschapper van Adjali, die als enige levend deze wereld had verlaten.
Bovenstaand citaat zegt het overgrote merendeel van de Nederlandstaligen in een bijna letterlijke zin niets. Het noemen van bestaande namen en verschijnselen in een roman heeft alleen zin als hiermee emoties en associaties worden overgebracht. Onbekende termen en gebruiken moeten op eigen kracht door de auteur tot leven gewekt worden. Accord faalt hierin opzichtig, net als in het inkleuren van de overvloed aan personages. De meeste zijn simpelweg geen personages, maar doorzichtige spreekbuizen van de auteur. Het is na verloop van tijd onmogelijk het merendeel van deze stukken karton uit elkaar te houden, tenzij je een fotografisch geheugen hebt voor ongewone lettercombinaties.
Het veelvoudige – en veelvuldig wisselende – vertelperspectief in deze roman verleent een ondragelijke vlakheid aan wat een brandende liefdesgeschiedenis moet zijn tussen de katholieke Kolâsji en Sathobang, een fervent aanhangster van inheemse gebruiken en geloven. Is het überhaupt mogelijk met deze vorm de pijn, de tragiek, het geluk en vooral de intensiteit van een liefdesrelatie treffend te verbeelden? Zo niet, dan wordt het falen van Accord bijna begrijpelijk.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
