Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Poppetje verteld, kastje dicht

door Tabe Bergman, 26 maart 2005

Steeds meer journalisten wagen zich aan een roman, lijkt het. En waarom ook niet? Journalisten staan garant voor een goed oog voor detail en ze kennen hun taal. Ze komen dagelijks in aanraking met de meest uiteenlopende types, dus aan inspiratie geen gebrek. Zonder postmodern te worden: journalisten doen de hele dag niets anders dan verhalen vertellen. Daar schuilt tegelijk het gevaar. Journalisten vertellen net als romanschrijvers verhalen, maar met een heel specifieke insteek: zoals je een toevallige passant inlicht over het verkeersongeluk waarvan je zojuist getuige was – direct, bondig, en zonder emotie. Verslag doen en niet het oproepen van emoties staat bij de journalist voorop.

De romanschrijver is daarentegen pas in zijn opzet geslaagd wanneer hij bij de lezer heftige emoties oproept. In zijn wereld zijn feiten, verzonnen dan wel ‘echt’, slechts vehikels – rigoureus geselecteerde en verzonnen symbolen die een innerlijke waarheid moeten blootleggen. De romanschrijver laat je vóelen hoe het is als, zeg, je vrouw zó graag een kind wil dat ze je beste en enige vriend naait wanneer ze de kans krijgt, om zich tussendoor te laten nemen in een vrije-liefde-commune, waarna ze nog even snel de vriend van een goede vriendin, een priester, uitprobeert. Omdat ze van jou – helaas – maar niet zwanger wordt.

Journalist en nu ook romanschrijver Peter Brusse (ex- Volkskrant en NOS Journaal) slaagt er in Met vlindernet door swinging Londen jammer genoeg niet de heftige gevoelens die zijn sullige ikpersoon moeten kwellen, over te brengen op de lezer. Want het is de vrouw van zijn ikpersoon die, gedreven door een hysterische kinderwens, het ruime sop kiest. Na allerlei kunstmatige en niet-kunstmatige inseminatiepogingen door bekenden en onbekenden, een affaire van zijn kant – een goed huwelijk is ten gronde -, komt de ikpersoon nauwelijks verder dan de constatering dat ‘er iets geknapt is.’ Inderdaad, bondig en direct, maar ook volstrekt ontoereikend om de lezer het verhaal in te zuigen.

Deze ‘journalistieke’ wijze van het beschrijven – beter: vertellen – van een persoonlijk drama, karakteriseert Brusse’s hele roman. Wanneer de ikpersoon, een linksgeoriënteerde correspondent in Londen in de jaren zestig, reflecteert over zijn vriendschap met Seamus, een conservatieve Engelse roddelverslaggever, denkt hij: ‘Toch raar om een vriend te hebben met wie je het zo oneens bent.’ Goh, inderdaad: misschien een aardig thema voor een roman? ‘Maar dat maakt de vriendschap hecht en spannend,’ besluit de ikpersoon. Vast en zeker, maar de romanlezer verwacht meer.

Dit verhaal over de verbeten pogingen van een echtpaar dat alles probeert om een kind te krijgen en zich zo ten gronde dreigt te richten, vertelt Brusse in vaak platvloers en clichématig taalgebruik. Aan de appeltaart zit kraak noch smaak, bij het liefdesspel laat het echtpaar teen noch oorlelletje onbespeeld en als een kijkdoos zijn kunstje heeft vertoond, heet het: ‘Poppetje gezien, kastje dicht.’

Wanneer het echtpaar niet bezig is een kind te verwekken of een dokter bezoekt, schetst Brusse een beeld van het roerige Londen in de jaren zestig. Verder dan het opdissen van een aantal anekdotes, waarvan sommige vermakelijk zijn, komt hij niet. Pas wanneer de ikpersoon naar Noord-Ierland vertrekt met zijn minnares, een katholieke vrijheidsstrijdster, dreigt het interessant te worden, maar dan is het al te laat.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.