Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

De appel valt

door Eveline Vink, 22 oktober 2005

In een interview van Hadassa de Boer met Aart Staartjes liet hij weten dat hij altijd had gedacht dat hij een goede band met zijn vader had, totdat hij na diens dood de omvangrijke dagboeken ging doorlezen. Aart vindt zijn vader nu niet meer de jofele kerel die zijn zaakjes goed regelde en voor zijn gezin zorgde, maar een kille egoïstische man. ‘Wat zou er voor onthullends in die dagboeken staan?’ dacht ik. ‘Dat moet ik lezen!’ Zo geschiedde, maar na lezing van Aarts Vader begrijp ik niets van de uitspraak die Aart in het interview deed.

Jo Staartjes, timmerman van beroep, had minachting voor de kunst van het acteren. Slechts onder hevig protest liet hij Aart naar de toneelschool gaan, en hij bezocht in zijn hele leven maar een van Aarts voorstellingen. Aarts kalme, stugge karakter kon Jo minder bekoren dan de ondernemendheid van zijn oudere broer Ger. Aart vertelt in zijn boek herhaaldelijk dat deze mening niet onder stoelen of banken stak. Een klassieke zonenfrustratie: altijd maar werken voor en hopen op de goedkeuring van pa. Maar welke nieuwe informatie brachten de dagboeken hierover, dat Aarts kijk op zijn vader zo veranderde? Dat blijft onbeantwoord.

Aarts Vader roept associaties op met Altijd roomboter van Nelleke Noordervliet. Zij beschrijft semi-fictief het dagelijks leven van haar overgrootmoeder. Beide auteurs scheppen een tijdsbeeld aan de hand van een persoonlijke (voor)geschiedenis. Beiden blijven hangen in een vage zoektocht naar de eigen wortels – zo’n zoektocht die menig bekend en onbekend persoon gaat maken als de zekerheden van het leven minder worden -, die alleen uitgegeven wordt om hun bekende naam. Want wie zou er interesse hebben in de onhebbelijkheden van de vader van Jan-met-de-pet? Bekende mensen die hun levens- of familiegeschiedenis opschrijven, daar heb ik in principe niets op tegen. Maar dan moeten ze wel een boeiend verhaal te vertellen hebben.

Het verhaal van Aart Staartjes (laat je niet misleiden door de suggestie dat het over zijn vader gaat, Aart schrijft voornamelijk over zichzelf) is nu en dan een irritante opsomming van bekende namen uit de toneelwereld, maar meestal een jammerklacht die niet meer gehoord kan worden door voor wie ze bedoeld is. Aart klaagt over de onbuigzame knorrige man die zijn vader was (ik stel me voor zo’n beetje als meneer Aart uit Sesamstraat, voor wie ik vroeger een beetje bang was), over zijn moeder, hun huwelijk, zijn broer. Toch krijg ik niet het gevoel dat Aart zelf nou zoveel beter – of aardiger – is. Hij heeft andere meningen en maakt andere keuzes, maar verschilt hij in de kracht van zijn overtuigingen werkelijk zoveel van Jo?

De dagboeken moeten het antwoord geven: elk hoofdstuk begint Aart met een klein citaat. De discrepantie tussen Aarts lezing van het verhaal en het beeld dat uit Jo’s woorden naar voren komt, is nu en dan best onderhoudend, een enkele maal zelfs grappig. Toch is het leukste aan dit boek de titel, en dat kan niet de bedoeling zijn geweest.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.