Kristien Hemmerechts
De waar gebeurde geschiedenis van Victor en Clara Rooze
(2005)
Atlas
207 pagina's
€ 10,00
ISBN 9789047100331
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
recensie van Als een kinderhemd
Allemaal individuele Belgische ‘traumaatjes’
recensie van In het land van Dutroux
andere recensies
Literatureluur met een hoofdletter ‘L’
door Roel van Diepen, 25 oktober 2005
Romans over ontluikend schrijverschap zijn doorgaans de geesteskinderen van debuterende auteurs. Verhalen over eenzaamheid, twijfel en het onvermijdelijke drank- en drugsgebruik. Kortom: existentiële handen-in-het-haar-verhalen van schrijvers die nog geen droog brood hebben verdiend. Kristien Hemmerechts, met meer dan tien titels op haar naam een gelouterd schrijfster, heeft dat wel. Misschien dat ze juist om die reden, of misschien wel ter gelegenheid van haar vijftigste verjaardag, besloten heeft dat het tijd werd om te reflecteren op haar schrijverschap.
In De waar gebeurde geschiedenis van Victor en Clara Rooze vertelt ze het verhaal van een Belgische schrijfster van middelbare leeftijd die, na enkele redelijk succesvolle romans te hebben gepubliceerd, aanhikt tegen het afronden van haar laatste roman, die al een hele tijd onafgemaakt weggestopt in een laatje ligt. Ze staat zelfs, wegens gebrek aan inspiratie, op het punt om de handdoek in de ring te gooien en haar carrière als schrijfster definitief achter zich te laten.
Toch is er iets dat blijft knagen. Al jaren ligt er namelijk een geweldig verhaal zomaar voor het oprapen, maar helaas heeft ze aan de familie Rooze gezworen hier nooit ook maar één letter van op te schrijven. De familie, waar ze door haar vriendschap met dochter Marie al jarenlang kind aan huis is, heeft een geschiedenis die nog altijd als een loden last op hun schouders rust: de geschiedenis van Victor en Clara Rooze. Broer en zus, een tweeling, verwikkeld in een incestueuze relatie die abrupt tot een einde kwam toen Victor, tijdens een zoektocht naar fossielen, in een afgrond stortte. De familie heeft dit verhaal altijd geheim willen houden, uit schaamte, maar ook uit angst voor de erfelijkheid van deze ‘aandoening’. De ouders van Marie hebben dan ook altijd gezorgd dat vriendjes en vriendinnetjes van hun kinderen meer dan welkom waren in hun huis.
Wanneer na jaren opeens Jimmy, een oude vriend van Marie’s broer, op de stoep staat, is dat voor de gescheiden schrijfster een aangename verrassing. Jimmy brengt niet alleen wat leven in haar midlifecrisis, maar weet haar weer te inspireren en is uiteindelijk medeverantwoordelijk voor het staartje dat de geschiedenis van Victor en Clara nog krijgt.
Toch, de eerlijkheid gebiedt het te zeggen, blijft de geschiedenis van Clara en Victor slechts een decor voor Hemmerechts’ bespiegelingen over literatuur en schrijverschap. Ze speelt behendig met feit en fictie waardoor je als lezer constant bij de les moet blijven. Nergens wordt bijvoorbeeld duidelijk hoe de hoofdpersoon heet en in hoeverre we haar mogen vereenzelvigen met de schrijfster Hemmerechts. Doorgaans wordt voor dit soort gevallen terecht de term ‘literatureluur’ weer eens afgestoft, maar Hemmerechts beheerst het spel tot in de puntjes waardoor het bijna nergens vervelend wordt.
Bijna, want minder goed te verteren zijn de verwijzingen naar literaire mastodonten als James Joyce, Virginia Wolf en John Coetzee en de woordenboekdefinities die bij tijd en wijle dood geanalyseerd worden. Een massieve woordenbrij als Ulysses wordt alleen nog door professionele (lees: obsessieve) lezers gelezen, en wanneer Hemmerechts drie pagina’s lang ingaat op de rol van de toren in Joyce’s meesterwerk, onderbreekt dat hinderlijk het verder soepel geschreven verhaal.
De balans wordt wel behouden door de hedendaagse setting van het verhaal en de tastbaarheid van het hoofdpersonage. Ze is modern, openhartig en af en toe ook erg grappig, bijvoorbeeld wanneer ze zich beklaagt over haar gebrek aan lichamelijkheid, aan sex.
‘Hoe ouder ik werd, hoe minder mannen met me wilden vrijen. Ze hadden hun pietjes afgeschroefd en aan een haak gehangen […] Ze wilden praten. Omdat ik boeken schreef zou ik hen begrijpen […] Soms had ik zin om een condoompje over hun hart te trekken.’
Maar ook deze kwinkslagen kunnen niet verhullen dat De waar gebeurde geschiedenis van Victor en Clara Rooze hoofdzakelijk een boek over boeken is en daar moet je van houden.
Duidelijk wordt in ieder geval wel dat niet alleen beginnende schrijvers kampen met problemen. In De waar gebeurde geschiedenis blijft eigenlijk alleen het overmatige drank- en drugsgebruik achterwege, maar dat zegt eigenlijk niets. Het blijft natuurlijk fictie.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
