Lia Tilon
Nummer 3
(2005)
Arbeiderspers
211 pagina's
€ 15.95
ISBN 9789029562676
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(1/5)
andere recensies
Leven met een handicap: Tilon weet eigenlijk ook niet hoe dat is
door Karin Kamp, 7 november 2005
Net als de meeste lezers ga ik bij het uitzoeken van een boek af op de tekst op de achterkant. Deze tekst wordt geschreven door een redacteur van de desbetreffende uitgeverij en is voornamelijk bedoeld om de lezer ertoe te verleiden om het boek te lezen (of beter nog: kopen). Natuurlijk moet je als lezer deze ‘reclame’ niet al te letterlijk nemen maar toch verwacht je wel dat de tekst in zekere mate weergeeft waar het boek over gaat. Volgens de achterflap van Nummer 3 verdiept schrijfster Lia Tilon zich in haar boek in het leven met een handicap: blindheid. Ik vermoed dat maar weinig blinden zich zullen herkennen in het verhaal van Tilon. Haar blinde is een lompe, onaangepaste beeldhouwer. Ze heeft hem zelfs nog een raar trekje meegegeven om hem nog excentrieker te maken (hij poert in zijn navel en ruikt dan aan zijn vinger). Deze beeldhouwer, Julius Gonçalvez, is na een auto-ongeluk op z’n vijftiende blind geworden. Bij datzelfde ongeluk overleed zijn vader Stanley. Zijn beste vriend Luuk, die er ook bij betrokken was, kwam er ongeschonden uit. Julius leeft sindsdien alleen in zijn geboortedorp met zijn vaste routines en gewoontes. Dan komt na twintig jaar Luuk terug en trekt bij Julius in. Korte tijd later treft Julius een meisje aan in zijn keuken, Teresa. Ook zij blijft. Julius’ routine wordt helemaal overhoop gehaald door deze ongenode gasten.
De achterflap is in meer dingen misleidend. Zo eindigt de tekst onheilspellend met de vraag of onze blinde beeldhouwer wel een hoornvliestransplantatie wil ondergaan. Maar in het boek komt het maar zo kort aan bod dat de lezer zich gaat afvragen of hij niet blind is geweest. Zitten er in Tilons boek soms dubbele bodems of verwijzingen die hij niet snapt? Ze heeft in ieder geval haar best gedaan om het boek een zo literair mogelijk voorkomen te geven. Ze bedient zich van een aantal literaire ‘trucjes’ die vooral storend werken. Zo gebruikt ze veel flashbacks, maakt ze pas halverwege hoofdstukken duidelijk welk personage er beschreven wordt en gebruikt ze erg veel metaforen (‘Er waren woorden… die hij ving als vissen’ p. 26 ‘[…] droeg herinneringen…als een bord hete soep’ p.33 ‘Uit de praktijk kwam de geur van pijn’ p. 144).
De flaptekst belooft een verhaal over leven met blindheid. En vraagt zich af: ‘als je eenmaal om kunt gaan met het feit dat je anders bent en daar misschien wel handig gebruik van maakt, zou je dan nog zonder die handicap kunnen?’ Helaas komen we het antwoord op die vraag niet te weten. Meer dan over de visuele handicap van Julius gaat het boek over mensen die geestelijk beschadigd zijn geraakt en hoe ze daar mee om gaan. Julius’ blindheid is niet zijn ergste trauma. Zijn moeder Janine verliet het gezin toen Julius elf was. Na al die jaren zoekt Julius nog steeds naar een afscheidsbriefje van haar. Maar de reden van haar vertrek wordt, ook voor de lezer, niet duidelijk. Ondanks de grote rol die Janine in het boek speelt, leert de lezer haar niet écht kennen. Dat geldt eigenlijk voor alle hoofdpersonen. Luuk is degene die Julius’ leven als eerste binnendringt maar wat hij precies komt doen na een afwezigheid van twintig jaar is onduidelijk. Luuk gedraagt zich lomp en onbehouwen en je gaat je als lezer afvragen of Luuk en Julius ooit wel echte vrienden zijn geweest. Vervolgens stipt Tilon even het schuldgevoel van Luuk aan over het auto-ongeluk maar ze gaat er verder niet op in. En wat komt Teresa eigenlijk doen? Haar rol in het verhaal blijft ook onduidelijk en ze zou bijna overbodig genoemd kunnen worden. De relatie tussen Luuk en Julius is toch interessant genoeg.
Het lijkt erop dat Tilon zich heeft blindgestaard op haar thematiek en zo haar verhaallijnen maar half heeft uitgewerkt. De blindheid van Julius, de verdwijning van Janine, het auto-ongeluk, het schuldgevoel van Luuk, het blijven losse onderdelen in plaats van één verhaal met een duidelijke thematiek. Dat is het grootste probleem van het boek. Het thema handicap wat zo mooi wordt aangekondigd op de achterkant komt nauwelijks terug in het verhaal. Don’t judge a book by its cover. En dat geldt ook voor de achterkant.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
