Martijn Meijer
Arthur's apocalyps
()
Nieuw Amsterdam
216 pagina's
€ 14.95
ISBN 9789046800287
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
Jeugdliefde leidt naar apocalyps van de wereld
door Judith Mulder, 3 december 2005
In Martijn Meijers romandebuut Arthur’s Apocalyps volgen we Arthur en Onno, twee jeugdvrienden. Als Onno naar Amerika verhuist en daar toetreedt tot een apocalyptische sekte, komen de twee vrienden als vijanden tegenover elkaar te staan. Meijer (1974) publiceerde in 2004 de biografie Klinkhamer. Een leven tussen woord en moord. Hij is journalist voor NRC Handelsblad en Filosofie Magazine.
In een aan Arthur gerichte brief lezen we dat Onno ‘vastzit’ in zijn leven. Hij besluit op zoek te gaan naar een levensopdracht, een taak die hem kan vervullen. Onno vindt deze vervulling in zijn toetreding tot een sektarische, apocalyptische gemeenschap. Vanaf dat moment torst hij de wereld op zijn schouders. Onno’s enthousiasme voor zijn nieuwe leven, waarin wordt toegeleefd naar de apocalyps van de wereld, baart Arthur echter zorgen. Hij besluit Onno op te zoeken.
Vervolgens volgen we twee verhalen. De ene verhaallijn schetst de vriendschap van de twee jongens op de lagere en middelbare school en zijdelings ook hun beider universiteitsleven. Onno is een buitenstaander, maar samen vormen Arthur en hij steeds een eenheid, een front tegen de rest van de wereld. Wat Onno begint, maakt Arthur af. Zo zien we dat diverse vriendinnetjes van de een naar de ander overgaan. Hoewel dit juist ‘natuurlijk’ en vanzelfsprekend aan hun verstandhouding is, zit het Onno dwars dat Arthur ook Irene inpikt.
Vanzelfsprekend komt Irene in de tweede verhaallijn dan ook terug. In deze hoofdstukken volgen we Arthur en Onno in Denver. Arthur verkent als toerist de stad en haalt het contact met Onno aan. Deze gaat helemaal op in zijn nieuwe wereld, die geleid wordt door Gordon, een Messias. Een valse Messias, zo blijkt aan het einde van het verhaal. Al tijdenlang is er door de gemeenschap toegeleefd naar het eind der tijden. Onder leiding van Gordon hebben zij het plan opgevat om een McVeigh-achtige aanslag te plegen. Juist Arthur weet deze aanslag te verijdelen. Nu komt de in mijn ogen te grote en bovenal onlogische gedachtesprong. De geplande aanslag was slechts bedoeld als een oefening, want ‘ik heb je toch uitgelegd dat de tijd er nog niet rijp voor is’, aldus Gordon. Door deze oefening heeft Onno wraak kunnen nemen op Arthur, omdat hij er vroeger vandoor is gegaan met Irene. ‘“Wat zeg jij, Onno? Dit is toch wat je wilde, wraak nemen op je beste vriend?” Onno keek naar hem op. Hij zei niets.’ Onno weet hier zelf niets meer van en Arthur had deze intentie achter de aanslag al helemaal niet kunnen vermoeden. De beoogde climax wordt door die onaannemelijkheid en geforceerdheid een ongeloofwaardige teleurstelling.
Meijer wilde blijkbaar koste wat het kost de verhaallijnen op elkaar laten aansluiten. De oorzaak van de geplande (schijn)apocalyps voert dus uiteindelijk naar een felbegeerde jeugdliefde. Deze ‘grootse’ aanpak maakt het boek allesbehalve geloofwaardig. De auteur koos steeds voor en-en, waar hij beter had kunnen kiezen voor of-of. Op thematisch gebied probeert hij de actualiteit (referenties naar McVeigh en politiek getinte aanslagen, de band Faithless) te betrekken op een onschuldige jeugdvriendschap. Tussendoor probeert hij er ook nog een filosofisch getinte roman over vriendschap, esthetiek en terrorisme van te maken. Zo lezen we dat je in deze tijd ‘consument of terrorist wordt. Dat is de keuze van deze tijd’, waarna een uiteenzetting volgt waarom het kiezen tussen deze twee kwaden is. Het gevolg van deze overdaad is een verhaal met een makkelijk plot zonder diepgang, waarin de filosofische gedeelten detoneren.
Op stilistisch gebied heeft Meijer ook geen keuze kunnen maken. Hij wil in een toegankelijke, jeugdige stijl schrijven. Eenvoudige, korte Nederlandse zinnen worden afgewisseld met flarden Engels. Maar om toch een literaire toon te zetten, voegt Meijer zo nu en dan een – manke – vergelijking in: ‘achter de tientallen meters brede etalageruit lag de wereld uitgestald, als een oude hoer die naar haar pensioen verlangt.’
Meijer heeft in dit romandebuut van alle walletjes willen eten. Hij heeft een spannend verhaal in een toegankelijke stijl willen schrijven. Hij heeft actualiteiten willen vermengen met filosofische uiteenzettingen. Hij heeft literaire vergelijkingen willen maken. Dat was te veel, het is kiezen of delen.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
