Marie Kessels
Niet Vervloekt
(2005)
De Bezige Bij
219 pagina's
€ 17.50
ISBN 9789023418627
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
elders op recensieweb
Gewin door zintuiglijke beperking
recensie van Ruw
Ontdekkingen van 2009: echt ontdekken is meer dan het vinden van iets nieuws
opiniestuk
Schaduwjury Libris 2010 van start
opiniestuk
Literatuur van formaat in een klein speelveld
opiniestuk
opiniestuk
andere recensies
Ongebreideld associëren en filosoferen
door Eveline Vink, 30 december 2005
Een boek wordt geschreven door een schrijver. De uitgever, op zijn beurt, bepaalt welk label erop komt te zitten. Bij sommige boeken is dat geen moeilijke vraag, over andere boeken kan je twisten: is dit literatuur, of zouden we het liever romantische fictie of thriller noemen? Zelfs de grens tussen proza en bijvoorbeeld poëzie kan onduidelijk zijn. Niet vervloekt van Marie Kessels zweeft in een niemandsland, wat deze codering betreft. Dit boek is geen roman. Bundel filosofische essays zou een meer accurate beschrijving zijn, alhoewel dat de lading ook niet helemaal dekt. Een plankje Allerlei gedachten over uiteenlopende zaken is er zeker niet, in de meeste boekhandels?
Wraak, lust, fouten, het karakter van een handschrift, woede, de ethiek van het geven: enkele van de uiteenlopende zaken die Marie Kessels bespreekt in Niet vervloekt. Haar hoofdpersoon geeft een stem aan de overwegingen, en behalve haar visie op al zulks, komen we bijster weinig over haar te weten. Ze is de minnares van Koschka, een intelligente en gevoelige man. Veel van de bespiegelingen van de hoofdpersoon (we komen er nooit achter hoe ze heet) hebben als onderwerp hun verhouding, of simpelweg Koschka zelf. Sommige thema’s zijn klassiekers uit de literatuur (alhoewel de grootste, dood en liefde, nagenoeg onbesproken blijven), andere zijn dagelijkse simpelheden. De kloof tussen moeilijke en simpele onderwerpen wordt zo goed als gedicht door de overstelpende hoeveelheid aandacht die Kessels overal voor heeft. Onaanraakbaar abstracte onderwerpen kan ze in concrete voorbeelden dichtbij brengen, terwijl ze over de kleine dingen weer een groots licht werpt. Een voorbeeld van dat laatste is haar verhandeling over fouten.
‘Nieuw, dat wil zeggen zo’n vijftien jaar oud, een verworvenheid van het volwassen brein, is de pure gelukssensatie dat een gemaakte fout daarnaast ook opwekt, misschien voortkomend uit een besef van diepe verbondenheid met afwijkingen en anomalieën, of uit liefde voor de schoonheid en rijkdom van het niet-kloppende (een wond waaruit de schitterendste bloemen opschieten) (…).’
Originele gedachten en taalgevoel kunnen Kessels niet ontzegd worden, maar de lengte van haar zinnen en de bijbehorende hoeveelheid komma’s en bijzinnen maken het lezen er niet gemakkelijker op. Dit boek bevat een rijkdom aan nieuwe gezichtspunten en is tegelijk een poel van brabbeltaal waar je, zonder concentratie en doorzettingsvermogen, hopeloos in kunt verdrinken.
Elf korte verhaaltjes (elk twee bladzijden) wisselen de hoofdstukken taaie kost af. Steeds stelt zich een volk aan je voor, gunt je een kijkje door het raam van hun wereld. Een absurde wereld, steeds, voor volkeren die absurde namen dragen als de Costibals, de Rogen, de Touvendels. Volkeren die bijvoorbeeld leven met een grote naald die over hun leefgebied roetsjt (en waar men op tijd voor moet bukken), of die monsterlijk grote en sterke kinderen baren (eenmaal in hun leven, een waar levenswerk). Een enkel volk leeft onder ons, gewone mensen, en zijn herkenbaar aan een afgehakt vingerkootje.
De parallellen met menselijke eigenschappen zijn meestal zonder veel moeite te vinden. Kessels denkt wellicht: wie ik door mijn preken en beschouwingen niet wijzer kan maken, voer ik het wel in een snoepje, het moet koste wat kost naar binnen.
Mijn advies voor ieder die dit boek gaat lezen luidt: neem een paar dagen vrij, zet je mobiel uit, en sluit de gordijnen. Mijn advies aan de uitgever: ontdoe de volgende druk van dit werk in ’s hemelsnaam van het etiket ‘roman’ en plaats het op een plank waar de juiste lezer dit boek vindt, zodat niet de argeloze romanlezer zich erin verslikt.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
