Anne Bult
Het geborduurde leven
(2006)
Stichting Stellingwerfs Eigen
160 pagina's
€ 13.95
ISBN 907804201X
oordeel
(1/5)
De dwalingen van een verward schrijver
door Marjolein Tamis, 26 maart 2006
Een boek schrijven is natuurlijk niet makkelijk, maar een roman ín een roman schrijven is zeker een ingewikkelde opgave. Columnist Anne Bult (Beschadigde daken, Bult op de green) heeft hiertoe een poging gedaan in zijn roman Het geborduurde leven. In zijn debuutroman probeert hij het verhaal te vertellen van een auteur die zijn problemen probeert op te lossen door te schrijven.
De hoofdpersoon van deze roman, Barreld, is verzwakt door de papegaaienziekte en heeft een nare ervaring gehad met zijn ex-vriendin Marthe, die pas duidelijk wordt bij de ontknoping. Pas dan vertelt hij in een brief aan een vriend dat ze op een camping in Frankrijk stonden, waar Marthe flauw was gevallen ten gevolge van een virus, en dat hij, toen hij dat zag, de situatie ontvluchtte. Als therapie gaat hij schrijven. Hij nodigt vrienden en familieleden uit hem hierbij te helpen, waarna zij ieder een geheel eigen inbreng leveren, in de vorm van brieven met suggesties en verhaallijnen, voor het verhaal dat Barreld is begonnen. De roman die hij schrijft gaat over een tweetal, Karin en Jelmer, die gaan kamperen in Frankrijk. Karin vindt dan in het toilet een zwaargewonde vrouw, die in het ziekenhuis belandt, waarna inspecteur Grossjean deze zaak op moet lossen. Geleidelijk aan beginnen de roman en Barrelds beeld van de realiteit door elkaar te lopen. Uiteindelijk kan hij toch nog de eindjes van het verhaal aan elkaar knopen en krijgt hij ook duidelijkheid over hoe hij verder moet.
Bult heeft een moedige poging gedaan tot het schrijven van een psychologische roman, en deels is dat goed gelukt. Het verhaal steekt duidelijk in elkaar en de personages uiten ieder hun eigen welgevonden kritiek op Barreld, die deze commentaren weer kan gebruiken voor zijn boek. Een goede vriend, bijvoorbeeld, schrijft in zijn brief een verhaallijn waarin hij de gewonde vrouw laat doodgaan, waarna Barreld besluit dat hij hier niet in mee zal gaan. Zo krijgt hij inzicht in de verhaallijn en ontknoping van zijn roman. Het boek van Barreld begint ook heel spannend en kan alle kanten op. Met andere woorden: alle ingrediënten zijn aanwezig om een goede roman te worden.
Toch gaat het mis op een aantal punten. Bij het lezen van het boek is vooral het oubollige taalgebruik storend. Om een voorbeeld te geven, woorden als ‘meesmuilen’ en ‘eender’ komen in de spreektaal van de doorsnee mens vandaag de dag niet meer voor, en een zin als ‘Primair bezie ik in dit licht van de vriendschap mijn vlijt’ is op zijn zachtst gezegd uit de mode. Deze vorm van schrijven is naar mijn idee bedoeld als een teken van welbespraaktheid, maar mondt uit in een overvloed van dure termen die irritatie opwekken. Bovendien wordt in het hele boek dezelfde schrijfstijl aangehouden, terwijl je zou verwachten dat de verschillende personages in het boek toch heel anders schrijven.
Het wordt niet veel beter als we de inhoud onder de loep leggen. Voortdurend onderwerpen alle karakters in het boek, zelfs degenen in de roman die Barreld schrijft, zichzelf aan diepe analyses en uitgebreide vraagstellingen over hun eigen denken en handelen. In veel gevallen zijn deze monologen niet alleen irrelevant, maar komen ze zelfs niet geloofwaardig over. Terwijl Barreld in een wachtkamer naar twee mensen, in gesprek over een tijdschrift, zit te kijken, denkt hij ‘Gaat het over het artikel, dat die ander leest? Zou het kunnen gaan over de suggestieve werking van homeopathische dropjes en waterige drankjes? Of soms over toxische medicamenten? (..) Zou er een thematisch nummer van een periodiek liggen, dat over zware giffen in geneesmiddelen gaat? Eén, die weliswaar populair-wetenschappelijk, maar toch behoorlijk diepgravend is, zoals dat in een wetenschapsbijlage van NRC, Trouw en Volkskrant gebeurt?’ Dit soort dwalingen, die ineens specifiek zijn terwijl daar geen aanleiding voor is, komen vreemd over. Er is geen mens die meteen denkt in dit soort dure en ongewone termen, terwijl hij alleen het grijze leesmapomslag van een tijdschrift ziet.
De roman doet surrealistisch, maar vooral ongeloofwaardig aan. Als iedereen al zo diep nadacht over elke situatie waar zij zich in bevonden, dan zou het bouwen van dijken of het doen van boodschappen nagenoeg onmogelijk worden. Barreld kan het, en doet het ook: over de brieven die hij krijgt, denkt hij diep na en de personages in zijn roman contempleren eindeloos over hun situatie. Daarnaast past het taalgebruik niet bij een snelle gedachtengang, en ook niet meer bij deze tijd. Het verhaal van Het geborduurde leven zit goed in elkaar, maar is oubollig geschreven als het handwerk uit de titel.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
