Onno te Rijdt
Naar Paradiso
(2006)
Podium
336 pagina's
€ 17.50
ISBN 9057590476
oordeel
(4/5)
andere recensies
De wereld van de lelijke mens
door Liesbeth Vries, 30 mei 2006
Het was geen toeval dat Naar Paradiso van Onno te Rijdt ter beoordeling bij mij in de brievenbus viel. De titel intrigeert, want wie kent deze Nederlandse poptempel niet? En ik hoopte op een vage link tussen dit boek en een concertbezoek aan Belle and Sebastian in Paradiso een week later.
Te Rijdt vertelt het verhaal van twee broers, Job en Damian Sorel. De tegenstellingen tussen die twee kunnen haast niet groter zijn. Job leidt een succesvol leven als aantrekkelijke jongeman en schrijver van een megabestseller: Een avond op een mensenleven. Een boek dat tientallen herdrukken, vele vertalingen en ook een Hollywoodverfilming kent. Het enige probleem is dat hij nooit een tweede boek heeft geschreven waarmee hij het eerste succes kan evenaren. Anders geformuleerd: hij heeft daarna geen roman meer gepubliceerd en verdient zijn brood met lezingen, artikelen en recensies.
Damian is geboren met een grote wijnvlek in zijn gezicht. Hij vindt zichzelf afschrikwekkend en hij weet dat de rest van de wereld ook zo over hem denkt. De wijnvlek bepaalt zijn verdere leven. Hij trekt bij zijn broer in op de Raamdwarsgracht in Amsterdam en krijgt uiteindelijk een baan bij de overheid op de afdeling Diverse Zaken in Hoofddorp. Alleen muziek kan hem uit zijn schulp trekken en in het donkere Paradiso, gelukkig maar een klein stukje bij zijn woning vandaan, ziet niemand zijn getekende gezicht.
Het lijkt een goede combinatie: de succesvolle Job die zich broederlijk over zijn zielige broertje ontfermd. Maar Te Rijdts verhaal is nog lang niet uit. Damian heeft namelijk niet lang meer te leven; hij zorgt ervoor dat zijn broer een blijvende herinnering aan hem zal houden. Hij laat een manuscript achter dat Job moet voltooien.
Het kan een tijdje duren voordat je als lezer gewend bent aan de structuur van het boek. Te Rijdt wisselt nogal van perspectief. Damian spreekt via het manuscript dat hij heeft nagelaten. En ook Job laat zijn stem horen. Beide spreken in de ik-persoon. Chronologie wordt niet toegepast, daarvoor zijn er te veel flashbacks en flashforwards. Het duurt even voordat je hieraan gewend bent, maar door de snelle schrijfstijl van Te Rijdt en de goede en krachtige ontwikkeling van de personages blijft je als lezer geboeid.
Een ander pluspunt is de fascinatie van Damian voor muziek en voor concerten in Paradiso. Voor een beetje muziekliefhebber (voornamelijk Oor-lezend publiek) is dit een feest der herkenning, voor een ander kan dit thema een storende factor zijn. Toch heeft de schrijver hier een mooie balans in weten aan te brengen. De bands worden genoemd, songteksten aangehaald, maar ze staan altijd in dienst van Damian en zijn gevoel. De uitweidingen over muziek en Paradiso die Te Rijdt zichzelf heeft gegund, passen dus volledig in het verhaal en is daardoor vergeeflijk. Een voorbeeld:
‘Het kaartje voor Lo-Fidelity Allstars in 1998 was niet het eerste kaartje dat ik kocht, ik had er zelfs al heel veel, alleen nooit gebruikt, altijd op het laatste ogenblik besloot ik thuis te blijven. Waarom dan wel naar Lo-Fidelity Allstars? Hun debuut-cd had een spannende titel, How to Operate With A Blown Mind, net als liedjes als “Warming Up The Brain Farm”, “Blisters On My Brain” en “Will I Get Out Of Jail”. (Die gevangenis was natuurlijk een metafoor van mijn tronie.) Adembenemend was hun muziek, een soort mix van The Chemical Brothers en Oasis toen ze nog oké waren, de snijdende, plat Engelse zingende stem van The Wrekked Train over bigbeat heen, live moest dit een megahappening zijn.’
De leeservaring van Naar Paradiso is ook een happening te noemen. De krachtige en heftige thematiek (het buitenstaandergevoel, voortdurende afwijzingen, schuld en opportunisme) bereikt een dramatische climax, die de lezer in verbijstering en verwarring achterlaat. Een passend slot van een goed boek.
Tot slot nog een antwoord op een vraag van Damian:
‘Heb je wel eens een concert meegemaakt waarbij de zanger van de band het publiek in Paradiso maant met de vingers te knippen in plaats van hard te klappen Because this is not a fuckin’ stadium? En waar de mensen op het eerste balkon erbij zitten als een verlengde versie van Het Laatste Avondmaal?’
Ja, zo’n concert heb ik meegemaakt. Bij Belle and Sebastian, terwijl ik Naar Paradiso aan het lezen was.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
