Elise van Kleef
Nachtzwaluw
(2005)
Contact
190 pagina's
€ 19.90
ISBN 9789025425630
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
andere recensies
Obsessieve verliefdheid zorgt voor mooie verwarring bij de lezer
door Karin Kamp, 1 oktober 2006
Iedereen is wel eens in meer of mindere mate verliefd geweest. Maar zo obsessief en allesoverheersend als Eva verliefd is, dat is voor de meeste mensen moeilijk voor te stellen. Toch weet Elise van Kleef een mooi beeld te schetsen van de obsessie en psychose waarin de hoofdpersoon Eva van haar tweede boek Nachtzwaluw verkeert.
In Nachtzwaluw draait alles om de obsessieve verliefdheid van Eva voor haar docent Andreas. Als zij hem voor het eerst ziet tijdens een college gedragstherapie weet ze meteen al dat dit De Man voor haar is. Ook al heeft Eva al een vriendin, Nona, Andreas is voor haar haar man. Ze veinst therapie nodig te hebben en weet zo met hem in contact te komen. Dat is het begin van haar allesomvattende verliefdheid voor Andreas. Langzaam maar zeker verdwijnt Eva in een psychotische droomwereld waarin alles alleen nog maar om Andreas draait. In die wereld is geen plek voor Nona of voor haar werk.
Maar als Andreas te kennen geeft dat hij niets met Eva te maken wil hebben, valt ze weg in een depressie. Ze weet er, met behulp van Nona, weer uit te komen. Een jaar later lijkt ze weer wat opgekrabbeld te zijn. Maar toch zit Andreas nog steeds in haar hoofd en als Nona naar een congres in Londen is, schrijft ze hem een brief dat ze hem nog één keer wil zien. Nu is daar gelegenheid voor. Hij gaat op haar brief in en neemt haar mee naar een leegstaand huis van vrienden, waar ze heftige sex hebben. Dit is waar Eva al die tijd naar verlangd heeft. Maar na afloop kondigt Andreas aan dat hij en zijn vrouw naar Nieuw-Zeeland gaan emigreren. Voor de tweede keer breekt hij Eva´s hart, maar nu geeft het haar gelegenheid afscheid te nemen van de onbereikbare Andreas. Eva zal altijd van Andreas blijven houden, maar het boek eindigt hoopvol. Eva lijkt haar obsessie te boven te zijn, de toekomst ligt open.
Het hele boek door krijg je een goed beeld van Eva’s denkwereld, haar angsten en dromen, hoe onalledaags ook. Dat is een groot verdienste van de schrijfster Van Kleef, en de poëtische wijze waarop ze Eva’s denken beschrijft, is daar zeker debet aan.
‘En dan zie ik het: zijn mooie, krachtige gezicht heeft een goed oog en een slecht oog. Links het goede, rechts het slechte. Of is het andersom? Ze zijn volkomen verschillend, die twee ogen, en de manier waarop ze de wereld in zien: het linkeroog zachtmoedig, intelligent, oplettend, het rechteroog scherp, glashard, zelfs slecht. En gevaarlijk. Mijn vader heeft een goed oog en een slecht oog… Ik zie het en kijk, en het is alsof die ogen leven, of ik nu pas voor het eerst zie wie hij is… met een goed oog en een slecht oog…’
Ook al weet je als lezer dat het slechts Eva´s droomwereld is en niet echt, het geeft wel heel goed het angstaanjagende en beklemmende deel van Eva´s toestand weer.
Andreas blijft niet meer dan een figuur op de achtergrond wat betreft zijn eigen beweegredenen. Wat ziet hij in eerste instantie in Eva? Waarom gaat hij op haar uitnodiging in? Tijdens hun eerste ontmoeting lijkt hij de jager en Eva zijn willoze prooi. Of is dit slechts in Eva’s wereld? Omdat het hele boek vanuit Eva’s perspectief is geschreven blijf je als lezer constant met de vraag zitten: wat is echt en wat niet? Dat maakt het verhaal verwarrend maar zorgt ook dat je als lezer de psychotische verwarring van Eva begrijpt. Ook Nona, Eva´s vriendin, speelt slechts een bijrol, zij is voor Eva de sterke rots om op te steunen, maar haar angsten en zorgen over Eva’s toestand blijven buiten beeld.
Nachtzwaluw is geen liefdesverhaal maar een verhaal over verliefdheid. Een ongewone verliefdheid, die niet objectief gebracht wordt, slechts vanuit Eva zelf, en er is geen houvast in Eva’s gedachtengang. De lezer raakt af en toe net zo verward als zij.
‘Ik loop de woonkamer binnen en zie mijn vader op de bank zitten. Hij zit daar volkomen rustig. Ik ga naar hem toe en zonder een woord te zeggen ontvangt hij me. Ik kruip bij hem op schoot, dicht tegen hem aan – iets wat wij thuis niet zo gewend zijn, en ik sluit voor het eerst sinds heel lang mijn ogen.’
Ogenschijnlijk een heel normale en ontroerende scene. Maar ook bij dit soort beschrijvingen blijft het bij de lezer knagen, is het wel écht? Nachtzwaluw is dus geen boek voor de lezer die van actie en spanning houdt. Maar voor degene die graag stof tot nadenken heeft, is Nachtzwaluw een aanrader.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
