Patricia de Groot
Derde
()
Contact
144 pagina's
€ 19.90
ISBN 9789025424619
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
andere recensies
Veelbelovend sprookje komt niet uit de verf
door Rachel Levy, 12 maart 2007
Geen doorsnee literair werk willen schrijven – dat lijkt het credo van Patricia de Groot (1964), zelf redacteur bij Uitgeverij Querido. Toen zij in 2002 debuteerde met De achteroverval gaf dit direct blijk van een grote originaliteit. Geen terugkijken op een jeugd, geen roman over volwassenwording en het zoeken naar de eigen identiteit. In plaats daarvan vier verhalen die schijnbaar verschillend zijn, maar uiteindelijk met elkaar verbonden blijken. Ook Derde, niet toevallig het derde literaire werk van De Groot, heeft het streven naar originaliteit en wars zijn van conformisme als uitgangspunt. Het boek heet een modern sprookje en gaat over het leven en de dood of misschien wel het leven na de dood.
Hoofdfiguur is Derde, een enigszins excentrieke jonge vrouw, die op een goede dag besluit niet langer in de derde persoon over zichzelf te denken en te spreken, maar gewoon in de eerste persoon. Nog dezelfde dag vindt ze de dood door een noodlottig ongeluk. In de rest van het verhaal kijkt de lezer in flarden terug op het leven van Derde en haar dood – maar ook het leven na haar dood. Dat gebeurt via de gedachten van Derde zelf, maar ook via hen die al dood zijn, en die Derde na haar dood verwelkomen in wat in religieuze termen het hiernamaals of de hemel zou heten.
Als verhaal is Derde veelbelovend. De achterflap geeft al aan dat het om een volkomen ongebruikelijk soort literatuur gaat, en inderdaad lijkt het boek vanaf de eerste bladzijde alles anders te doen dan de lezer verwacht. Waarom heet de hoofdfiguur zoals ze heet? Wat is daar de achtergrond van? De nieuwsgierigheid waarmee je begint maakt de auteur tijdens die eerste bladzijde alleen maar groter, door uitgebreid stil te staan bij de achtergrond van de naam ‘Derde’. Toch volgen er meer vragen dan er antwoorden komen, en voorzover er antwoorden komen, zijn ze eigenlijk nogal cliché om niet te zeggen flauw. Wat is de toegevoegde waarde van een hoofdfiguur die Derde heet en altijd in de derde persoon over zichzelf denkt? Waar je als lezer in het gefilosofeer over de naam uiteindelijk geen antwoorden krijgt, hoop je die in de loop van het verhaal te krijgen. Het zou immers gaan over leven en dood, de grote vragen en inzichten – dus wellicht dat verderop nog blijkt waarom het van zo’n fundamenteel belang is dat Derde Derde heet, en hoe wij daardoor meer leren over de essentie van leven en de dood.
Niets is minder waar. Derde is een goed en vlot lezende tekst, die origineel oogt, niet schools in elkaar zit, maar uiteindelijk weinig interessants te bieden heeft. Inzichten over het leven of de dood, of zelfs grappige beschouwingen daarover, verschaft het boek al helemaal niet. Filosofisch vermaak bieden doet het evenmin. De verhaallijn is te dun en te weinig interessant om de lezer langere tijd te boeien. Derde is in alle opzichten geen realistisch verhaal, maar lijkt los te staan van tijd, ruimte, de wereld en het (veronderstelde) hiernamaals. Dat doet je als lezer afvragen of het boek beter zou bevallen wanneer je een persoonlijke voorliefde voor sprookjes hebt. Kan het zijn dat wie als kind ‘Assepoester’ en ‘Hans en Grietje’ een mooi verhaal vond, ook Derde zal appreciëren? Het valt te betwijfelen. De klassieke sprookjes hebben en houden hun aantrekkingskracht mede door de tegenstellingen van goed en slecht in de hoofdfiguren van het verhaal, terwijl ook het verhaal zelf vaak tussen uitersten (oorlog/vrede, rijkdom/armoede) heen en weer zwaait. Ook dat gebeurt niet in Derde. De hoofdpersoon komt eigenlijk niet uit de verf, en waarom wij in haar geïnteresseerd zouden moeten zijn, al evenmin. Dat ze Derde heet, en waarom ze zo heet, en inmiddels in het hiernamaals is, is uiteindelijk onvoldoende reden om een lezer langere tijd te boeien.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
