Wanneer weet een man dat hij de vrouw van zijn leven heeft ontmoet?
door Willeke Herwig-Donker, 14 maart 2007
Tijdens de Avond van het boek werd bekendgemaakt wat het beste Nederlandse boek aller tijden is volgens ruim vijftienduizend Nederlanders. Tijdens de bekendmaking merkte presentator Hans Goedkoop op dat er opvallend genoeg geen enkel boek van een vrouwelijke schrijver in de toptien voorkwam. Niemand wist eigenlijk waar dit aan te wijten is. Schrijven vrouwen minder goed? Hebben hun boeken minder interessante thema’s? Of is er een complot waardoor vrouwen structureel worden buitengesloten?
Relatief weinig vrouwelijke schrijvers krijgen prijzen voor hun boeken. De laatste jaren worden dan ook steeds meer prijzen ingesteld die speciaal bedoeld zijn voor vrouwelijke schrijvers, waaronder de Vrouw & Cultuur Debuutprijs. In 2002 ontving Maya Rasker deze prijs voor haar debuut Met onbekende bestemming. Daarna schreef ze nog de roman Rekwisieten. Ondanks het feit dat haar boeken vertaald zijn in het Engels, Duits, Spaans en zelfs Hongaars is ze nog niet echt doorgebroken in Nederland.
In haar nieuwste roman, Xenia, vertelt ze het verhaal van de geoloog Abel Bovelander. Een groot deel van het jaar werkt en woont hij in de Spaanse Pyreneeën, een gebied dat hij goed kent en dat hem lief is. De vrouw van zijn leven heeft hij nog niet ontmoet. Tenminste, hij weet niet hoe een man kan weten dat hij de vrouw van zijn leven heeft ontmoet.
Maar dan komt Xenia, een jonge ambitieuze en eigenzinnig geologiestudente met hoogtevrees. Er ontstaat een relatie tussen de twee, die echter vreemd eindigt wanneer beiden een sneeuwstorm en lawine overleven. Pas jaren later zal Abel de echte reden te weten komen.
Xenia is een verhaal over liefde, maar het is geen klassiek liefdesverhaal. In de roman ligt de nadruk op de veranderde verhoudingen tussen de seksen. Door de hedendaagse tijdgeest is ‘liefde’ niet meer als vroeger. Huwelijk, seks, liefde en ouderschap vormen geen vanzelfsprekende eenheid meer. Abel en Xenia zoeken hun weg in deze verwarrende werkelijkheid.
Rasker heeft gekozen voor een bijzondere samenstelling van het boek: de hele roman is in de ikvorm geschreven, maar er zijn steeds andere personages aan het woord. Het verhaal vanuit het gezichtspunt van Abel wordt afgewisseld met het verhaal van Xenia, maar ook dagboekfragmenten komen voor. Soms wordt hierbij gebruik gemaakt van afwijkende typografie. Er wordt verteld in het heden, maar er wordt ook teruggeblikt naar het verleden. Steeds wanneer je een bladzijde omslaat, is het weer een verrassing wie er aan het woord zal zijn. Af en toe is dit verwarrend, maar over het geheel is het een spannende aanpak waardoor je steeds door wilt lezen.
De stijl van de tekst is bijzonder sterk. Vooral de manier waarop de natuur wordt beschreven, is om stil van te worden:
‘[…] voor je, achter je, boven je rijst het gebergte op als een buitenaardse werkelijkheid en zeker nu, in de late middagzon, is het of je over Mars wandelt of over Jupiter, een wandeling met niets dan steen en hemel om je heen, geen plant meer, geen dier – of het moet de vale gier zijn die in de ijlte zweeft. Hier rest niets dan de monotone slag van de schoenen op het steen, het gewicht van de rugzak dat je je lichaam doet vergeten, de ademhaling die steeds ritmischer wordt, die samenvalt met je voetstap, met je hartslag; een cadans die het denken verdringt naar andere regionen totdat het bewustzijn volledig vervliegt.’
Maar Rasker verstaat ook de kunst van het beschrijven van gevoelens:
‘Ik ben zo moe, Xenia, wil ik zeggen, ik ben zo moe van het niet-zoeken en van het niet-vinden. Ik ben zo moe van het niet-thuiskomen omdat ik niet weet waarheen ik wil. Ik weet niet of jij het bent wat ik zoek, wil ik zeggen, maar ik wil niet meer verder hoeven zoeken, ik wil niet nu weer opnieuw hoeven beginnen terwijl het ander nog niet half is afgerond.’
Xenia is een intrigerende roman, die op indringende wijze inzicht geeft in de aloude zoektocht naar liefde, zekerheid en geborgenheid. De beeldende stijl van Rasker maakt dat je blijft lezen, dat je het boek niet meer weg wilt leggen. Je wordt betrokken bij de dilemma’s van de hoofdpersonen en onwillekeurig worden het je eigen dilemma’s. Rasker heeft in dit boek bewezen dat de geringe aandacht voor vrouwelijke schrijvers niet te maken kan hebben met gebrek aan kwaliteit. Blijft de vraag waar het dan wel aan ligt…
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

(4/5)


