Arjan Verhagen
De jezushagedis
(2005)
Ad. Donker
263 pagina's
€ 16.90
ISBN 9061005779
oordeel
(4/5)
andere recensies
Vier ontsnappingen die in het water vallen
door Jurriaan Vegter, 4 april 2007
Een kroonbasilisk is een hagedis met een eigenaardige ontsnappingsmethode: bij gevaar rent het beestje weg over het water en hieraan heeft het diertje de bijnaam ‘jezushagedis’ te danken. Ver komt de hagedis niet met deze vluchtmethode: na enkele seconden verdwijnt het dier onder water.
De roman De Jezushagedis, de eerste roman van Arjan Verhagen na zijn debuut met de verhalenbundel Strak (2003), draait om twee paar mensen die allemaal willen ontsnappen aan de sleur of verplichtingen van hun dagelijkse leven. De roman opent met Vincent; een neuroot die aan slapeloosheid ten onder gaat vanaf de dag dat zijn vrouw zalfmoord pleegde. Op een praatavond voor mensen met slaapproblemen ontmoet hij Odin. Odin, van oorsprong Iers, lijdt aan dwerggroei, maar dat lijkt hem allerminst te storen. Uit Ierland vertrokken vanwege zijn vrouw die, ondanks zijn erfelijke aandoening, absoluut kinderen wilde, leeft hij in Nederland een losbandig en onbezorgd leven.
Dan is er het echtpaar Richard en Kirsten. Richard is een redelijk succesvolle zakenman, maar heeft wat minder aanleg voor het verwekken van kinderen. Kirsten daarentegen is vastbesloten een kind te krijgen en als dit niet lukt probeert ze de leemte te vullen met werk voor toneelgroepjes en vreemdelingenhulp, terwijl Richard op een zolderkamertje zijn grote droom – rockgitarist worden – probeert te verwezenlijken.
Als Richard vanuit zijn kantoor Odin ziet raakt hij geobsedeerd door de dwerg. Terwijl hij zelf verdrukt wordt door zijn vrouw leeft dit ‘gemuteerde biggetje’ zonder schaamte het leven zoals dat Richard voor ogen stond. Om het ‘gedrocht’, dat hij al snel Gollum doopt naar een figuur uit het werk van J.J. Tolkien, zijn plaats te wijzen begint Richard een haatoffensief met bewerkte foto’s op internet, dreigbrieven en graffiti. In zijn haatcampagne gaat hij zo ver dat zijn aandacht voor Kirsten verslapt, terwijl zij ook net Odin heeft leren kennen via een multicultureel toneelgroepje.
Dit verhaal wordt afwisselend verteld vanuit de perspectieven van Vincent en Richard. Vincent is vooral bezig met een nieuwe psychotherapie om van zijn slapeloosheid af te komen en is in het web van relaties niet meer dan een bijwagentje van Odin. Richard daarentegen ziet Odin alleen van afstand en maakt Kirsten, van wiens bestaan Vincent bijna niks afweet, van dichtbij mee. De lezer weet dus voortdurend meer dan de personages en Arjan Verhagen maakt dankbaar gebruik van de geboden mogelijkheden. De roman zit vol met ironie, wrange ontknopingen en betekenisvolle ‘toevallige’ ontmoetingen.
De ironie wordt nog versterkt door de karikaturale personages. Richard probeert de sex, drugs & rock ’n roll levensstijl aan te houden, ook al is de sex een probleem, de rock op amateur-basis en zit hij nog in de ontkenningsfase over zijn drugsgebruik. Vincent is in veel opzichten zijn volmaakte tegenpool: hij is liefhebber van Wagner, heeft een afkeer van roken en is vanwege zijn smetvrees huiverig voor seks, zelfs met zijn eigen vrouw. Zij beleven de gebeurtenissen dan ook op hun hele eigen manier: terwijl Vincent vaak meewarig het hoofd zal schudden probeert Richard vaak cynisch uit de hoek te komen, met afwisselend succes.
Opmerkelijk is verder de aandacht voor de actualiteit, zonder dat dit een rol van betekenis speelt in het eigenlijke verhaal. Grote nieuwsfeiten als de arrestatie van Saddam Hussein maken de personages en hun wereld wat herkenbaarder, maar de kleine berichten, zoals de mishandeling van een konijn, zijn vooral hersenkrakers waarvoor je diep in je geheugen moet gaan graven.
Hoe bedrukt deze roman feitelijk ook is, veel van de treurigheid wordt overschaduwd door de wrange humor en de ironie van de ontsnappende personages en hun uiteindelijke teleurstellingen. De Jezushagedis slaagt er prima in een verwrongen glimlach op het gezicht van de lezer te toveren.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
