Serge van Duijnhoven
De zomer die nog komen moest
(2007)
Nieuw Amsterdam
223 pagina's
€ 16,50
ISBN 9789046802120
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
andere recensies
De stukjes van de levenspuzzel
door Laurens Ham, 19 augustus 2007
Jungske toch, jungske
weet ge wel hoe vaak
ik het buikske van uw moeder
tot spiegel heb gewreven
nog voordat gij
geboren waart
mijn en uw gelaat
in haar lichaam
heb ontwaard?
Er is moed voor nodig om als ambitieuze auteur je boek te openen met een sentimenteel gedicht, maar met wat humor en relativeringsvermogen is een schrijver misschien in staat om zelfs edelkitsch in zijn voordeel te laten werken. Het tenenkrommende rijmpje ‘Jungske’ waarmee Serge van Duijnhoven zijn verhalenbundel De zomer die nog komen moest opent, wordt echter nergens geïroniseerd. Het lijkt warempel alsof Van Duijnhoven zijn boek gevoelig hoopt te beginnen met deze tekst. En misschien is ‘Jungske’ wel een passende opening van De zomer die nog komen moest, een bundel die vaak een truttige indruk maakt.
Van Duijnhoven, vooral actief als dichter (in 2007 verscheen ook zijn nieuwe poëzie/muziekproject Klipdrift), doet er alles aan om zijn boek evenwicht en structuur te geven. Het heeft een voor een verhalenbundel opvallend hechte structuur in drie delen, met vier verhalen in het eerste deel, twee verhalen in het tweede en weer vier in het derde. Ook inhoudelijk is er geprobeerd lijn aan te brengen in het boek. Het eerste deel speelt in Brabant, in het bijzonder in Oss, de plek waar Van Duijnhoven geboren is. De laatste tekst in dit deel vertelt over een Ossenaar die, jaren na zijn emigratie naar de VS, terugkeert naar zijn geboortestad. Het eerste verhaal uit het daaropvolgende tweede deel sluit daar duidelijk bij aan: de hoofdpersoon uit dit verhaal reist naar de VS om zijn oom te begraven, bij wie hij als puber een aantal jaar gewoond heeft. In het vervolg van de bundel wordt de inhoudelijke samenhang grotendeels losgelaten, maar toch blijven er thematische overeenkomsten tussen de verhalen bestaan. Zo komen ziekte, dood en verval in alle verhalen in een andere gedaante terug.
Grote thema’s, inderdaad, maar Van Duijnhovens ambities zijn dan ook niet gering. Hij probeert met de bundel het Europese continent en Amerika te bestrijken en leert in de tussentijd zijn lezers hoe het zit met de Grote Dingen In Het Leven. Een man wil terug naar het verleden om ‘iets beter de stukjes bij elkaar te kunnen leggen van de puzzel die een mens zijn leven mag noemen’. En: ‘Als je jong bent, onwetend als een karper, en je moeder sterft, stuit je op een waarheid die je jeugd met een enkel nekschot om zeep helpt.’ Want let op, ‘absoluut geluk is onbereikbaar, bestaat niet.’
Fraai is het allemaal niet. Van Duijnhoven heeft een vlakke, soms wat slordige stijl (een van zijn personages typt zijn ‘ideeën’ uit ‘met het hart op de tong’) en hij heeft de neiging om de gevoelens van personages al te zeer te expliciteren. Vooral in het eerste deel van het boek overheersen anekdotiek en sentiment, maar een aantal van de latere verhalen is minder oubollig en draait meer om de suggestie. ‘Merigny: een winterdagboek’ is een tamelijk origineel verhaal waarin een skidorp wordt beschreven, dat geteisterd wordt door klimaatverandering en als een spookstadje achterblijft. Ook ‘Liederen van Vranje’ intrigeert, over de noodlottige ontmoeting van twee jongens uit Sarajevo en een Nederlander.
Van Duijnhovens terloopse vertelstijl werkt goed in deze verhalen, waarin een onderhuids geweld woedt. Het zijn helaas uitzonderingen in een bundel die verder weinig om het lijf heeft. De verhalen zijn veelal te lang – iets wat een op zichzelf redelijk verhaal als ‘Westhope: In God We Trust’ om zeep helpt – en in sommige gevallen hopeloos uit de tijd. Veel van de verhalen van Van Duijnhoven zijn door anderen al beter, puntiger en krachtiger geschreven.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
