Connie Palmen
Lucifer
()
Prometheus
351 pagina's
€ 19.95
ISBN 9789044609998
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
Een intellectueel moordonderzoek
recensie van Lucifer
Haar vingerafdrukken in mijn vlees
recensie van De erfenis
andere recensies
NRC Handelsblad
NRC Leesclub: Arjen Fortuin, Elsbeth Etty, Kasper Jansen
de Volkskrant
Reformatorisch Dagblad
HP|De Tijd: Max Pam
De Recensent.nl
de jonge journalist
gwrrf.nl
seventyeight.nl
cuttingedge.be
Volkskrantblog: Rik van Schaik
scholieren.com
Arie Kok
Gefictionaliseerde documentaire
door Myrthe Blokpoel, 14 oktober 2007
[Dit is een recensie in het kader van de AKO Literatuurprijs Schaduwjury
Tussen het geweld op de markt van de literaire thrillers duikt ineens Connie Palmen op met haar jongste roman Lucifer. Het gaat echter niet om een detective zoals er zoveel zijn, maar om een zoektocht naar het antwoord op de vraag of er sprake is van moord of van een ongeluk.
Lucifer gaat over de dood van Clara Wevers, echtgenote van componist Lucas Loos. Clara en Lucas zijn op vakantie in Griekenland. Op een avond valt Clara van een balustrade af in de diepte en is op slag dood. De vraag is of Clara haar dood aan zichzelf te wijten heeft gezien haar drank- en drugsgebruik of dat Lucas er een hand in heeft gehad. Een schrijfster gaat vijfentwintig jaar na het ongeval op zoek naar de waarheid.
Bij haar onderzoek spreekt zij verscheidene oude vrienden van Lucas, die allemaal een eigen verhaal hebben over wat er de bewuste avond is voorgevallen. Ze zijn verbonden met elkaar door de kunstenaarsgroep De Tafel waar ook Lucas deel van uitmaakte ten tijde van Clara’s overlijden. Allemaal hebben ze hun eigen versie van het verloop van de bewuste avond. De één vertelt over het slechte huwelijk van Lucas en Clara, de ander trekt conclusies uit een analyse van het muzikale oeuvre van Lucas en een derde onderzoekt parallellen met het leven van medecomponist Tsjaikovsky. Alle speculaties over de oorzaak van Clara’s dood worden verbonden door een allesoverheersend dat-kan-geen-toeval-zijn gevoel.
Door alle roddels en verhalen van vrienden en kennissen die aan het woord komen in Lucifer, krijgen meerdere versies van het verhaal een kans om gehoord te worden. Op één punt komen de verhalen overeen: alle bewijzen aangereikt door de vrienden van De Tafel wijzen erop dat er meer achter de dood van Clara moet zitten dan een tragisch ongeval. Lucas wordt langzaam geschetst als de schuldige.
Het is jammer dat de vele personages in Lucifer zich niet altijd even makkelijk onderscheiden in hun verhalen. Het gevolg is dat je als lezer soms niet meer weet wie er aan het woord is en welke rol hij of zij speelde in het leven van Lucas en Clara. Uit het nawoord bij het boek blijkt dat Lucifer een sleutelroman is, geënt op de Amsterdamse componist Peter Schat en zijn echtgenote Marina Schapers. De vrienden die, onder andere namen, aan het woord komen in de roman zijn eveneens uit het echte leven geplukt. Wie niet in dit intellectueel-artistieke milieu is ingevoerd zal minder plezier aan deze roman beleven dan mensen die in één oog opslag schrijvers als Hugo Claus en Harry Mulisch, de componist Reinbert de Leeuw of de schaker Hein Donner herkennen.
Dat wil niet zeggen dat Lucifer voor ‘buitenstaanders’ niet genietbaar is. De lezer is toeschouwer van een spel tussen fictie en realiteit als in een documentaire waar kunst als medium de werkelijkheid inkleurt. Palmens stijl is levendig en het verhaal blijft spannend door de talrijke speculaties over de gevallen engel Lucifer.
Van een grande finale is geen sprake. Het blijft gissen naar wat er is gebeurd die bewuste nacht in Griekenland. Geen van de personages uit Lucifer kan antwoord geven op de vraag wat er zich nou werkelijk heeft afgespeeld en ook Palmen geeft geen antwoord. Tot het einde blijft de lezer van deze vertelling over Peter Schat en Marina Schapers in het ongewisse over de vraag wie in de roman eigenlijk de Luciferfiguur is. Is het Clara, die letterlijk in het ravijn stortte, of is het Lucas Loos die door zijn vrienden uit de kunstenaarshemel werd gestoten – of is het wellicht de hele generatie van ‘hemelbestormers’ uit de jaren zestig die door Palmen ongenadig op de hak wordt genomen. Aan dit soort vragen, meer dan aan zijn literaire waarde, ontleent Lucifer zijn betekenis.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
