Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Gevoelloos portret van de oude Gerard Reve

door Mia Oosthuizen, 19 oktober 2007

(Dit is een recensie in het kader van de AKO Literatuurprijs Schaduwjury)
Tien jaren geleden verbleef Erwin Mortier samen met zijn levensgezel Lieven Vandenhaute, en de schrijver Gerard Reve, voor negen dagen op Reve’s Geheime Landgoed in Frankrijk. In deze tijd hield Mortier een dagboek dat hij nu, na het dood van Reve, heeft gepubliceerd in de hoop dat het van biografisch belang kan zijn. .
Mortier gebruik dit ‘journaal’ om een ‘portret in miniatuur van de kunstenaar als oude man’ te schilderen en begint met zijn dood. ‘Een dode schrijver lezen is een andere ervaring dan het lezen van een auteur die nog leeft. Een leven is voorbij en het oeuvre dat eruit voortkwam, voltooid of niet, wordt onherroeplijk afgesloten.’

Het concept achter Avonden op het landgoed. Op reis met Gerard Reve is veelbelovend. Uitgangspunt is een ontmoeting tussen twee schrijvers: de Vlaming Erwin Mortier die al veel literaire erkenning kreeg en Gerard Reve, een van de grootste schrijvers van Nederland.

Bij de samenstelling van dit boek wilde Mortier zo getrouw mogelijk zijn ervaringen tijdens de negen dagen met Reve weergeven. Al snel wordt echter duidelijk dat het geen aangename tijd was. Dat blijkt onder andere uit Mortiers gedachten wanneer hij en Vandenhaute naar Reve terugkeren na een tijdje alleen te zijn geweest.: ‘In de loop van de dag moeten we terug naar het landgoed. De hereniging met Gerard hangt boven mijn gemoed als iets donkers dat om een bergtop kringelt.’

Behalve over de negatieve ervaringen schrijft Mortier ook over de legende Gerard Reve en over zijn eerste ontmoeting met diens werk: ‘Het vermogen de taal te ritmeren, te kleuren, op een eigen manier te laten ademen, of naar adem te laten happen.’ Avonden op het landgoed. Op reis met Gerard Reve toon in contrast daarmee juist nogal krasse taal die toegeschreven kan worden aan Mortiers doel de nare negen dagen realistisch weer te geven.

Het is voor een schrijver niet ongebruikelijk een bewonderde collega te willen vereren en dat heeft al veel waardevolle literaire werken opgeleverd. Helaas is Mortiers boekje geen hommage aan Reve geworden, eerder een ongevoelig en liefdeloos beeld van een oude man. ‘De Gerard Reve die we tot op heden kenden, een minzaam, geestig kankerend mens, lijkt hier, in dit hondenhok op de bergkam, niet meer te zijn dan een laag slecht aangebracht plamuur, waarin steeds meer barsten verschijnen.’
In tegenstelling met Morties doelstelling blijkt het boek van geen biografisch belang, maar bezoedelt het eerder het literaire beeld van Reve. Een eervol portret of goede leeservaring hoeft de lezer van dit boek dus niet te verwachten.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.