Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Zwart schaap in een witte wijk

door Dagmar Holtman, 9 november 2007

Libelle-journaliste en schrijfster Tineke Beishuizen heeft met Dood door schuld haar derde roman afgeleverd. En net als in Als zand door mijn vingers (2005) en Wat doen we met Fred? (2006) is ‘het leed dat vrouwenleven heet’ het voornaamste thema.

Het leven van hoofdpersoon Anne verloopt voorspoedig. Haar carrière zit in de lift, haar kinderen gedragen zich netjes, haar man is een liefdevol maatje en haar riante huis staat in een nette buurt. En dan, door een combinatie van stress, onoplettendheid en pech, gebeurt er iets vreselijks: Anne rijdt een meisje dood. Dit gegeven vormt de aanleiding voor een verhaal over de strijd die Anne moet leveren om met zichzelf en met haar gezin in het reine te komen.

De schrijfster weet hoe ze de gemakzuchtige lezer moet bedienen: Dood door schuld is vlot geschreven, goed verzorgd, de zinnen zijn precies lang genoeg en het wordt nergens te moeilijk. Het is duidelijk dat Beishuizen bekend is met het schrijversvak en het ook beheerst.

Inhoudelijk weet Dood door schuld ook te boeien. Tenminste, voor de eerste dertig bladzijden. Maar dan verzandt het verhaal in een opeenstapeling van langgerekte scènes uit een slecht tv-drama. Het gegeven an sich, het verhaal van de dader van een dodelijke aanrijding, is interessant en biedt een kapstok voor tal van mogelijkheden. Maar in deze roman is het verworden tot een excuus om eendimensionale karakters op te voeren, die alle clichés bevestigen die er maar te bedenken zijn over het gezinsleven in een gegoede buitenwijk. En dat maakt dat de twee uur die je uit moet trekken om dit boek te lezen tot een lange zit verwordt.

Wanneer het verhaal meer diepgang gehad had, was dit een spannende en ontroerende roman geweest. De beklemming van het milieu waarin het gezin leeft, schept een interessante achtergrond voor een prachtig psychologisch portret van het leven van de blanke hogere middenklasse. Maar de personages blijven karikaturen: De vader en echtgenoot die niet thuis geeft wanneer begrip en empathie van hem verwacht worden. De tienerdochter die zich vreemd gedraagt –ze zou toch geen anorexia hebben?-. De puberzoon die zijn best doet om de aandacht van zijn ouders te krijgen en onbedoeld de bemiddelaar van het gezin wordt. De bedoeling is aardig, maar het blijven bordkartonnen poppetjes die weinig menselijks oproepen.

En moeder Anne doet de tenen recht naar boven krommen: Alle hulpverleners in de wereld zouden deze dame nog niet uit haar slachtofferrol kunnen trekken. Anne wekt op den duur geen sympathie en medelijden meer op bij de lezer, alleen nog irritatie. Wanneer duidelijk wordt dat Annes positie in de brave buitenwijk wankelt door de tragedie van de aanrijding ben je als lezer meteen geneigd om te roepen: mens, ga toch verhuizen als je omgeving je uitkotst. Maar nee, er moeten nog 200 pagina’s gevuld worden met gezeur over hoe zwaar het allemaal niet is; wonen in een dure witte wijk waarin vriendschappen oppervlakkig blijken te zijn en waarin het leven van een buitenstaander in een ons-kent-ons-cultuur bijzonder hard en onrechtvaardig is. Beishuizen heeft duidelijk willen aantonen dat het leven van gewone hardwerkende belastingbetalers ook niet over rozen gaat. Helaas, het is gewoonweg niet interessant genoeg om daar een roman mee te vullen.

Het onderwerp zou centraal kunnen staan in de categorie ‘waar gebeurd’ in een vrouwenblad. Vermoedelijk is het idee van Dood door Schuld ook vanuit een dergelijk medium ontstaan; in de eerste plaats om de beoogde lezersgroep, vrouwen van boven de vijfendertig met teveel vrije tijd, tegemoet te komen. Beishuizen kent haar pappenheimers als geen ander. Voor wie niet voldoet aan het stereotype van een Libelle-lezeres: vul uw zondagmiddag in met het lezen van een ander boek.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.