Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Mislukkingen en angstaanvallen

door Marga Akerboom, 15 december 2007

‘Er zou een woord moeten zijn voor de persoon die jouw lichaam overneemt wanneer het bewustzijn verdwijnt uit je handelen’. Dit denkt Daniël Vliegenthart, een jonge cardioloog in opleiding, die zich met pillen en drank op de been houdt. Hij schrijft zichzelf voor zijn epilepsie en zijn paniekaanvallen een lange lijst medicijnen voor die onder andere impotentie veroorzaken. Hij houdt dit voor iedereen verborgen. Zoals later een van de patiënten in het psychiatrisch ziekenhuis in Madrid tegen hem zegt: ‘Ik doe wel eens alsof ik ziek ben, helemaal niet gek’. Waarop Daniël reageert met een sceptisch: ‘dat zouden veel meer mensen moeten doen’. Dat lijkt de levenshouding van vele personages in dit verhaal, niemand schijnt ook maar iets serieus te nemen.

Daniel werkt in een kliniek in Utrecht en hij haalt hoofdstuk na hoofdstuk de medische wereld onderuit. Geen nieuw thema voor Miquel Bulnes, die in zijn twee eerdere romans Zorg (2003) en Lab (2005) al heeft laten zien dat ook wetenschappers net mensen zijn. De wetenschap en haar bedrijvers zijn in dit boek zeker niet feilloos. Diagnoses worden op humoristische wijze samengevat: ‘Geneeskunde laat zich vaak vangen in simpele eerstegraads vergelijkingen: Man + roken + dik + pijn op de borst = hartprobleem‘. Auteur Miquel Bulnes kan het weten, hij kent de zorg van binnenuit. Hij studeerde geneeskunde en momenteel is hij in opleiding tot medisch microbioloog.

Toch lopen werk en privé niet helemaal zonder obstakels voor Daniël. Hij lijdt onder het feit dat hij zich ondanks zijn pillen zo belabberd voelt, hij heeft weinig wezenlijk contact met zijn collegae, zijn familie en met zijn vriendin. Na een medische misser raakt hij ook nog eens zijn baan kwijt waarop hij besluit naar Spanje te vertrekken om leiding te geven aan het familiebezit: een op de rand van het faillissement verkerend ziekenhuis. In Spanje gaat de ellende verder, het personeel vertrouwt hem niet, zijn op geld beluste familieleden vormen een regelrecht gevaar, zijn broer doet van alles wat totaal niet door de beugel kan en de jonge Daniël weet ook eigenlijk niet wat hij met zijn trouwe Spaanse vriendin aan moet.

Deze droogkomische wetenschapsroman is geschreven vanuit de ik, Daniël dus, in de snelle tegenwoordige tijdsvorm. Geweldige oneliners en dialogen staan op laconieke toon verspreid door deze vlot lezende roman heen: ‘Af en toe is er een moraal waar we een levensverhaal bij verzinnen, Jorge, maar andersom kom je eigenlijk niet tegen’, legt Daniël zijn broer Jorge uit. ‘Aurora is het type persoon dat bij andere mensen thuis schilderijen recht gaat hangen,’ analyseert hij elders, en in een meedogenloze kenschets van zijn familie: ‘In onze familie hebben we allemaal een handleiding, maar bij mijn moeder is dat een soort Encyclopaedia Britannica.’

Jammer dat de plot enigszins verloren gaat in de wirwar van gebeurtenissen. Vanaf het moment dat Daniël voet aan de grond zet in Spanje gaat er net iets te veel mis. Je blijft nieuwsgierig naar de afloop maar er is te veel herhaling, te veel een opeenstapeling van voorvallen zonder dat die de aanloop vormen naar een verrassend einde. Geen enkel incident biedt ruimte voor reflectie of tandengeknars bij de jonge, medicijnverslaafde cardioloog in opleiding die ook op relationeel vlak weinig voortgang boekt. Attaque is een roman zonder al te veel diepgang.

Is dit dan de realiteit die de auteur eerder, in de proloog, beloofd had? Een van Daniëls terminale patiënten, meneer Bamberg, stelde hem voor een geheim verbond te sluiten: ‘U confronteert mij niet met de realiteit en ik verberg voor u dat ik een echt mens ben.’ Zo welwillend is Bulnes niet tegenover de lezer: hij schetst scherp een realiteit die hard, meedogenloos is, die pijn doet. Dat dat niet zonder humor hoeft te zijn, laat hij ook zien, maar de vervreemding die dat met zich meebrengt, en het gebrek aan verdieping, doen je afvragen wat Bulnes nu wil: ons aan het denken zetten over een pijnlijke werkelijkheid, of ons eroverheen te laten lachen? Arts + schrijven + humor + pijnlijke werkelijkheid = lastige diagnose. Attaque blijft er tussen hangen.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.