Karin de Groot
Geheime visite
(2008)
Nieuw Amsterdam
192 pagina's
€ 16.50
ISBN 9789046803103
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
andere recensies
Een moeilijk gesprek
door Caroline Schaberg, 6 maart 2008
Er zijn van die gesprekken die je bijblijven. Meestal zijn dit moeilijke gesprekken, waar je tegenop kijkt. Je weet dat het ervan moet komen, je weet dat je het hele verhaal aan moet horen, maar het liefst wilde je dat je er al vanaf was. Geheime visite van Karin de Groot, programmamaakster bij de KRO, is zo’n moeilijk gesprek. Je wilt het niet lezen maar toch wil je het hele verhaal horen.
Mette is elf en heeft een neurotische, ongelukkige moeder, een vader die niet gewaardeerd wordt en een achttienjarige buurjongen, Paul, die regelmatig door het zolderraam kruipt om in Mette’s slaapkamer te komen. In het begin zijn de bezoekjes spannend, ze geven haar het gevoel een speciaal meisje te zijn, iets wat haar moeder constant nalaat. Ze vind het vooral leuk als ze praten en lachen, de seksuele handelingen en standjes die hij met haar uitprobeert mag hij wat haar betreft achterwege laten. Maar ze zegt nooit nee.
Twintig jaar later zint Mette op wraak. Als ze door begint te krijgen dat Paul misschien niet gestopt is met zijn seksuele uitspattingen, probeert ze hem alsnog ten gronde te richten. Ze gaat op onderzoek uit, raakt bevriend met zijn dochter, breekt zijn huis in om belastende materialen neer te leggen en schildert leuzen als ‘blijf van onze kinderen af. Vuile pedo!’ op zijn ramen. Met het gewenste resultaat.
Ongeveer de helft van de hoofdstukken spelen zich af in de jaren tachtig, de kinderjaren van Mette. Een logische keuze, dit is immers de periode waarin het trauma is ontstaan. Maar het gevolg is dat De Groot in deze hoofdstukken het perspectief én de taal van het elfjarige meisje volgt. Het bedoelde effect is duidelijk, De Groot wil laten zien hoe schrijnend het is dat een kind dat nog met poppen en top-40 hitjes bezig zou moeten zijn, geconfronteerd wordt met seksueel misbruik. En het werkt: je zou Paul willen toeschreeuwen dat hij op moet houden en dat hij naar meisjes van zijn eigen leeftijd moet zoeken.
De oudere Mette komt minder goed uit de verf; ik heb het idee dat De Groot in deze hoofdstukken nog te veel denkt aan de elfjarige, waardoor de volwassen persoon kinderlijk wordt neergezet en het karakter niet consequent wordt uitgewerkt. Het ene moment heeft ze bijvoorbeeld nauwelijks een sociaal leven, om vlak daarna met haar ‘vriendenclub’ uit te gaan en dronken op een tafel te dansen alsof ze barst van het zelfvertrouwen. Net als je door hebt dat ze het liefst elke avond in haar eentje met roze koeken op de bank zit, breekt ze in en gaat ze op onderzoek uit om te kijken of Paul het ook met zijn eigen dochter heeft gedaan.
Het meest interessante aan deze roman is de schuldvraag. Mette heeft nooit nee gezegd tegen Paul, dus is zijzelf niet medeverantwoordelijk voor het seksueel misbruik? Was het eigenlijk wel misbruik? Helaas komt deze kwestie pas helemaal aan het einde van het boek aan bod:
‘Door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld.
De hele wereld was schuldig.
Of was de één schuldiger dan de ander?
Ik kreeg het beeld niet meer weg. Paul die een klein meisje naar bed bracht, in bad deed, meenam naar het bos.
Ik had mijn mond gehouden, had nooit iets gezegd. Ik was verantwoordelijk.
Of schuldig?
En hij? Hoeveel levens had hij verwoest?
Eén? Twee? Drie?
Ik moest het weten. Onderzoeken.
Als het waar was? Het was mijn taak om ervoor te zorgen dat zijn leven verwoest zou worden. Verwoest. Onleefbaar. De hel.’
Je verwacht van een roman met verschillende tijdslagen, van een personage dat lang heeft nagedacht over de gebeurtenissen en zelfs bereid is wraak te nemen, meer uitdieping van het thema schuld en verantwoordelijkheid. Als De Groot meer nadruk op de schuldvraag had gelegd – in plaats van het even summier aan te stippen in de laatste alinea – had ze van de volwassen Mette een geloofwaardiger personage kunnen maken en was Geheime visite misschien een betere roman geworden. Een pijnlijk onderwerp hanteren betekent niet dat het niet verder uitgewerkt hoeft te worden. Een moeilijk gesprek moet soms gewoon gevoerd worden, ook als je het verhaal eigenlijk niet wilt horen. Bij Geheime visite krijg je spijt dat je zo lang hebt geluisterd.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
