Laia Fàbregas
Het meisje met de negen vingers
(2008)
Anthos
171 pagina's
€ 17,95
ISBN 9789041410856
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
andere recensies
Negen vingers en geen foto's
door Dagmar Holtman, 3 mei 2008
Als je negen vingers hebt, ben je dan raar? Hoofdpersoon Laura vindt van wel. Zij mist haar rechterpink en hierdoor voelt ze zich een buitenbeentje. Iedereen die zich herkent in dit gevoel, begrijpt de noodzaak van Laura’s zoektocht naar haar identiteit. En dat is mooi, want dat is het uitgangspunt van dit verhaal. Maar helaas besliste schrijfster Laia Fàbregas dat Laura een nogal stoïcijnse en onveranderlijke blik op de wereld moest hebben, en dat maakt Het meisje met de Negen Vingers wel wat afstandelijk.
Laura’s ouders zaten tijdens het bewind van dictator Franco in een ondergrondse verzetspartij, en daardoor hebben Laura en haar zusje Moira een onconventionele opvoeding gehad. De ouders wilden niet dat hun kinderen in sprookjes geloofden, en kindermythes als muisje Pérez, bij ons beter bekend als de tandenfee, worden afgedaan als een verzinsel. Het opvallendste aan hun jeugd is dat er geen foto’s gemaakt mochten worden in het gezin.
‘Van mijn geboorte en de dagen erna hadden ze geen beelden. Evenmin van toen Moira ter wereld kwam. Op onze vragen naar het ontbreken van foto’s verklaarden mijn ouders altijd dat die momenten zo bijzonder waren dat ze die nooit zouden vergeten. De herinneringen waren sterker en mooier dan welke foto’s ook.’
In plaats van échte foto’s leren Laura en Moira ‘gedachtenfoto’s’ maken. Wanneer ze een moment beleven dat ze nooit meer willen vergeten, moeten ze zich goed concentreren op hun omgeving, en al hun waarnemingen op een soort meditatieve wijze proberen te onthouden. Laura merkt dat ze zich steeds meer af gaat vragen wat ‘echt’ is aan haar leven, en wat niet. Het ontbreken van tastbaar bewijs van het verleden is een belangrijke oorzaak voor deze twijfel. Ze gaat bij zichzelf, haar ouders en haar zus te rade, en ondanks de behulpzaamheid van de laatste levert dit niets op. Totdat ze van een anonieme bron oude foto’s opgestuurd krijgt, waarop zij haarzelf en Moira herkent.
Fàbregas laat met Het Meisje met de Negen Vingers zien dat ze een creatieve geest heeft, en verrast de lezer van tijd tot tijd met leuke, gedetailleerde beschrijvingen. Zo maakt de opa van Laura en Moira vrienden met behulp van zijn radiozender. En de vader wil zijn dochter Moira aangeven bij de burgerlijke stand, wat hem onmogelijk gemaakt wordt omdat zijn pasgeborene geen katholieke naam zal dragen. Ondanks de triestheid ervan, is het ook ontzettend grappig omdat ze de sfeer van bureaucratie goed weergeeft.
Helaas levert de creativiteit van de schrijfster ook minder fraaie dingen op. Ten eerste heeft ze ervoor gekozen om verschillende verhalen door elkaar te laten lopen: Laura’s leven anno nu, haar herinneringen aan haar jeugd, en korte fantasieën waarin Laura steeds nóg een vinger verliest, waardoor ze uiteindelijk met één vinger over in een psychiatrische kliniek wordt opgenomen. Het loopt allemaal iets teveel door elkaar heen, en maakt het verhaal er niet overzichtelijker op. Ten tweede is het het doel van de derde verhaallijn nogal onduidelijk. In deze fantasieën raakt Laura haar vingers door cirkelzagen, kogels en allerhande gruwelijke ongelukken kwijt, en hoewel het op zichzelf best amuserende stukjes zijn, een beetje á la Roald Dahl, had het voor het verhaal niet uitgemaakt of ze erin hadden gestaan of niet. Deze verhaaltjes zeggen ongetwijfeld iets over hoe Laura haar identiteit ziet, maar een werkelijke connectie wordt nergens gelegd. Daarnaast is het al moeilijk genoeg om mee te leven met de hoofdpersoon, omdat ze continu aan haar eigen waarneming twijfelt en haar eigen leven van een afstand beziet. Door de losse verhalen wordt dit nog verwarrender.
Het lijkt alsof Fàbregas niet heeft willen oordelen over ‘haar’ Laura, en heeft gedacht: ‘ik beschrijf gewoon van alles en dan moet de lezer zelf maar bepalen wat hij ervan denkt’. Maar als die lezer zich niet echt kan inleven in het verhaal, en daarbij ook nog gestoord wordt door zijdelingse verhaallijnen en gimmicks, dan verliest hij zijn interesse en gaat de diepere laag over een groot thema als ‘identiteit’ aan hem voorbij.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
