Vincent Overeem
Misfit
(2008)
De Bezige Bij
253 pagina's
€ 17.90
ISBN 9789023428282
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
elders op recensieweb
Korte verhalen met lange spanningsboog
recensie van Novembermeisjes
opiniestuk
opiniestuk
andere recensies
NRC
Trouw
Vrij Nederland
HP|De Tijd – Max Pam
8weekly
Club Propaganda
Het matras was niet beschimmeld
door Eveline Vink, 17 juli 2008
Matras op de grond, hoge ramen zonder gordijnen, één stoel, verf die van de muren bladdert. De achttienjarige ik-verteller slijt zijn dagen in een praktisch lege kamer. Zijn vriendin, de ondoorgrondelijke Kaat, loopt de ganse dag in haar blote reet voor de dakdekkers aan de overkant te kijk. Er is een hittegolf en drie maal daags seks is vervangen door drie maal daags nieuwe sigaretten halen en hangen op het matras en wachten tot het eens flink gaat regenen.
De naamloze hoofdpersoon uit de opvolger van Vincent Overeems bejubelde debuut Novembermeisjes, Misfit groeide op in een dorp. Vader veearts, moeder thuis, broertje een kneuzerig dromertje. Zodra hij de kans krijgt, vertrekt hij naar de stad, waar hij Stadig leert kennen, die hem de lege kamer verhuurt, de oude matras cadeau doet, en hem betaalt om te helpen vloeren leggen. Al snel ontmoet hij in de tram Kaat, die perfecte slippers draagt en warmbloedig is. Omdat Kaat in de tram een studieboek bij zich had hangt onze held twee maanden lang rond in een universiteitsgebouw, in de hoop haar tegen te komen. Uiteindelijk vindt hij haar achter de kassa van de bioscoop aan de overkant en neemt haar mee naar zijn kamer, waar ze eigenlijk niet meer weg gaat. Een wazige zomer volgt.
Als de symbiose tussen de ik-verteller en Kaat scheurtjes gaat te vertonen, begint hij vaker aan thuis te denken. Aan zijn broertje Krijn die zijn best maar niet wilde doen op school, hun vader die Krijn helemaal niet gewild had en hem meenam naar een doodzieke of ongelukkig bevallende koe om hem hard te maken. Zijn moeder die de allermooiste op het schoolplein was, helemaal niet zoals andere moeders die naar schoonmaakmiddel ruiken of haar zoals de koningin hebben. Dat deze flashbacks ergens toe gaan leiden, is duidelijk. Dat we bovendien nog veel te weinig van Kaat en Stadig weten wordt ook steeds helderder.
‘Het matras lag aan mijn voeten. Ik ging door mijn knieën en snoof aan het laken. Niks geks. Zoals het aldoor had geroken. En toen trok ik het laken weg, en het kussen, en het onderlaken en draaide het matras om.
Het was helemaal niet beschimmeld. Ik wist niet wat ik zag.’
Deze scène is de mooiste en direct de betekenisvolste uit het hele boek. Op het moment dat de hoofdpersoon ontdekt dat de matras niet – zoals hij al maanden dacht – hartstikke beschimmeld is van onderen, begint de mist op te trekken voor zijn ogen. En voor de onze. Zoals het fijnste moment in een goed verhaal elke keer weer aantoont is de werkelijkheid niet zoals je hem tot dan beleefde.
Een klap in Kaats gezicht, een Holden Caulfield-achtige nacht in de stad en de dag erop in het openluchtzwembad brengen de verschillende mysteriën samen. Gelukkig is Overeem wel zo sportief geweest een paar kleine aan onze verbeelding te laten. Zo biedt Misfit genoeg antwoorden om weer op aarde te landen, maar ook genoeg vragen om iets van de betovering intact te laten.
Misfit is een herlees-boek dat bij meer aandacht ook meer rijkdom blootgeeft. Het stoerdoenerige taalgebruik, relevant maar weinig bekorend, is daarbij niet de grootste kwaliteit. Dat zijn Overeems personages. Ze zijn maar met weinig, maar subtiel vormgegeven in prettige puzzels van ongrijpbaarheid. Krijn geeft zich niet makkelijk gewonnen, zijn moeder biedt zich niet hapklaar aan. Ze zijn dichtbij. Soms wil ik ze graag in het echt kennen, soms wil ik een van hen zijn. Ze verleiden tot een medemenselijkheid die mensen in de echte wereld niet altijd opwekken: altijd wil ik mijn best doen ze te begrijpen.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
