Christine Otten
Als Casablanca
(2008)
Atlas
240 pagina's
€ 18,50
ISBN 9789045000503
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
andere recensies
Mozaïek van zwartheid
door Joan Gebraad, 31 augustus 2008
De mens is als een geschiedenisboek, gevuld met persoonlijke verhalen. Historie maakt ons tot wie wij zijn. Christine Otten laat in haar nieuwste roman Als Casablanca zien dat ieders boek wel een aantal zwarte pagina’s bevat.
Het is elf september 2001 wanneer de Nederlandse journaliste Laura Aschenbach in New York is om onderzoek te doen naar het leven van jazzlegende Paul Robeson vanwege haar fascinatie voor zwarte muziek. Ze ontmoet de mysterieuze Charles Perry en besluit haar plannen om te gooien. Op zijn aanraden reist ze af naar de gevaarlijke, vervallen jazzstad Detroit. Daar aangekomen ontmoet ze Charles’ familie: de Brits-Nigeriaanse Tania, de moslim Khalid die droomt van eigen museum over de Afro-Amerikaanse geschiedenis en hun dochtertje Monique. Ook sluit ze vriendschap met de fotografe Leni Sinclair, die in een ver verleden de ddr is ontvlucht. Voor Charles bloeit er zelfs meer dan vriendschap op. Hoe meer Laura deze mensen in haar hart sluit, hoe meer bij haar de twijfel groeit of ze wel terug wil naar Nederland. Detroit blijkt voor iedereen een toevluchtsoord, maar brengt het hen de redding waarop ze hoopten?
Otten verweeft de geschiedenis van de jazz, de Afro-Amerikanen en de strijd om burgerrechten met elkaar: Paul Robeson, Billie Holiday, The Black Panthers en Malcolm X. passeren de revue. Het is niet de eerste keer dat ze zich bezig houdt met Afro-Amerikaanse geschiedenis. Voor haar vorige roman De laatste dichters, die in 2005 genomineerd werd voor de Libris Literatuurprijs, verdiepte ze zich in de levensverhalen van The Last Poets. In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw zette deze groep zich in voor de emancipatie van de zwarte bevolking.
Maar net zo goed gaat dit boek over vriendschap. De titel Als Casablanca verwijst naar de laatste zin van de filmklassieker Casablanca uit 1942 met de acteurs Ingrid Bergman en Humphrey Bogart in de hoofdrol. ‘I think this is the beginning of a beautiful friendship,’ zegt Leni tegen Laura in navolging van Bogart. Beide dames zijn immers geïnteresseerd in kunst en zijn blanken in een zwarte wereld. Toch voelen ze zich er thuis. Tevens moet Laura net als in Casablanca een keuze maken tussen liefde en plicht, tussen Detroit en Nederland.
Ottens woorden bewegen vrolijk mee op het ritme van de jazzmuziek, die een leidraad vormt van het verhaal: ‘Het schemerde in het park en er lag een dik pak sneeuw. De sneeuw knarste onder onze voeten. Het was het enige geluid dat je hoorde. Niemand zei wat. De sfeer was bedrukt. De sneeuw smoorde alle stadsgeluiden. Alsof we op watten liepen.’ Hoewel ze vlot schrijft en de spanning er goed in houdt, wordt soms de vaart van het verhaal verminderd door saaie dialogen.
‘Ik liep de keuken in en schonk mezelf wat jus d’orange in. “Wil je wat drinken?” riep ik.
“Hmm.”
Ik schonk nog een glas in en ging terug naar de kamer. Khalid had zijn werk opzij geschoven en leunde vermoeid naar achteren.
“Ik kon niet slapen,” zei hij.
“Ik ook niet,” zei ik. “Hoe laat moet je beginnen?”
“Halfnegen. Het heeft geen zin terug naar bed te gaan. Voel ik me straks nog alleen maar beroerder.”
Hij nam een slok sinaasappelsap.
“Het is koud,”zei ik.
“Oktober.”
“Ja.”’
Alle personages worstelen met hun identiteit, zowel in het heden als in het verleden. De gebeurtenissen worden verteld vanuit verschillende perspectieven, waardoor je een kijkje krijgt in de persoonlijke geschiedenissen van de personages. De karakters in het boek zijn gebaseerd op bestaande mensen en sommige feiten zijn historisch, maar Otten laat de grenzen tussen feit en fictie op een mooie manier vervagen. Ze is erin geslaagd om verschillende geschiedenissen te vervlechten tot een bijzondere mozaïek. Maar wel een met dubbel zwart randje.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
