Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Liefde en pijn vloeien naadloos in elkaar over

door Judith Mulder, 23 september 2008

Wat blijft is liefde. Aldus Corine Koole in haar boek – een mengeling van feit en fictie – over haar in 1996 overleden vriendin Marion Derksen, freelance journalist voor onder andere Het Parool, Trouw en De Telegraaf. In het verhaal is Marion de hoofdpersoon Louise, die net te horen heeft gekregen dat ze een ongeneeslijke vorm van kanker heeft en niet lang meer zal leven. Louise besluit niet lijdzaam af te wachten. Met in haar koffer een flesje dat ze van haar Nederlandse arts heeft gekregen, verruilt zij Amsterdam voor Rome. Daar, tijdens een zwoele zomer, wil zij zelf het tijdstip van haar dood kunnen bepalen.

Een triest uitgangspunt voor een verhaal. Toch gaat Wat blijft is liefde niet alleen maar over doodgaan. Want behalve dit thema, dat vanzelfsprekend als een rode draad door het verhaal loopt, is het tegelijkertijd een ode aan de liefde: de liefde voor haar vriend Fábio, haar vrienden en, belangrijker, het leven.

Gaandeweg leren we Louise kennen, ook haar leven vóór deze onherroepelijke wending. Uitvoerig wordt beschreven hoe ze na haar studie besluit een bestaan in Rome op te bouwen, waar ze als correspondente aan de slag gaat. Prettige herinneringen aan deze periode voeren de boventoon, ongecompliceerd en vol toekomstdromen. Nu beseft de 41-jarige Louise dat haar leven snel ten einde loopt. Cynisch wuift ze dit weg met de opmerking dat ze dan in ieder geval geen rimpels en andere ouderdomskwalen zal krijgen.

Geen ouderdomskwalen, maar wel wordt alsmaar beter zichtbaar dat ze steeds minder kan, vermoeider wordt en niet langer, zoals zij dat vroeger als geen ander kon, geniet van het leven.

Nergens wordt het verhaal sentimenteel. Integendeel. Door de feitelijke, overheersend ‘klinische’ beschrijvingen blijf je een buitenstaander. Tegen het eind van het verhaal wordt het protocol rond Louises dood door haar vrienden besproken. ‘“Na het flesje valt ze in een diepe slaap, en die slaap gaat na een paar uur over in de dood. Zonder dat ze er iets van merkt,” zeg ik.’ Louise, aanwezig bij dit gesprek, beaamt dat het zo zal gaan, en vertrekt. ‘Ik geloof dat jullie het verder wel zonder mij afkunnen. Ik ga naar bed.’

Niet alleen de lezer, maar ook haar geliefde Fábio houdt ze op afstand. Hij krijgt het uitdrukkelijke verzoek haar te laten gaan. Ze kan niet leven met het besef dat hij, terwijl zij fysiek achteruitgaat, haar zo de dood in zal zien gaan. Fábio voelt zich afgewezen en begrijpt haar keus niet. Om hierover niet te veel na te hoeven denken, stort hij zich als een bezetene op zijn werk, terwijl Louise zich op haar dakterras in Rome laat omringen door vrienden.

Hier, op die geïsoleerde plek in Rome, vinden geen diepzinnige gesprekken over het leven en de dood plaats. Wel wordt onderhuids de breekbaarheid van de mens zichtbaar. En, erg bijzonder voor de tijd, 1996, in het katholieke Italië, dat je het verloop van je leven in eigen hand kunt nemen, met slechts een simpel flesje… Zo simpel ligt het toch niet, want hoe zorgvuldig Louise haar eigen einde ook had uitgedacht, alles loopt uiteindelijk anders. Met een onverwacht en liefdevol slot als resultaat.

Wat blijft is liefde. Inderdaad blijft dit gevoel hangen, en benauwt het zware thema door de nuchtere toonzetting en liefdevolle beschrijvingen geen enkel moment.

Een verhaal waarvan de waarde niet zozeer besloten ligt in ingenieuze literaire vondsten, maar vooral in de liefdevolle beschrijvingen van Louise. Waardoor uiteindelijk niet alleen de liefde, maar ook een liefdevol document voor haar overleden vriendin blijft.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.