Ellen Wenkelbach
Het moet wel beschaafd blijven
(2008)
Podium
152 pagina's
€ 16,00
ISBN 9789057591983
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(1/5)
andere recensies
De ondergang van een hedoniste
door Maartje Kunnen, 27 september 2008
Schrijver Donald Niedekker (1963) heeft volgens een begeleidend schrijven zo’n gedaanteverwisseling ervaren bij het schrijven van Het moet wel beschaafd blijven, dat hij het werk toeschrijft aan de fictieve auteur Ellen Wenkelbach, die helaas in 2006 al is overleden. Nu ja, dat kun je hebben. Derhalve staat haar naam op het omslag. Niedekker benadrukt in feite: ik ben in de huid van een vrouw gekropen. Een erg geloofwaardige vrouw levert het echter niet op.
De creatie van ‘Wenkelbach’ heet Carla en ze heeft een enigszins poëtische inborst: tietentijd, tietenstrijd, tietennijd, dicht ze op de eerste mooie voorjaarsdag van mei. Ook is ze gek op anagrammen: gemalen, melange. Emotie, moeite. Neksteun, neuknest. En woordgrapjes: die trut heeft haar debieltje niet aan, hoeroscoop, het anusje van alles.
Het is wellicht al duidelijk geworden: alles in deze roman draait om seks. De mooie, hippe Carla, een vrouw met snel wisselende contacten in de grote stad Amsterdam en nogal grof in de mond, voorziet zelf haar doen en laten van ironisch commentaar. Aan de oppervlakte lijkt alles haar voor de wind te gaan. Over geld heeft ze niet te klagen en evenmin over aandacht van mannen. Toch knaagt er iets aan haar. Zuster en zwager krijgen de volle laag, omdat ze heel burgerlijk getrouwd zijn en nog burgerlijker aan gezinsuitbreiding hebben gedaan. Mannen die het in hun hoofd halen met haar te flirten kunnen er eveneens op rekenen de wind van voren te krijgen. Ad rem is ze, die Carla. Maar achter dat pantser van hatelijkheden zit een persoon die schreeuwt om liefde.
Vroeger, in haar punktijd, was alles nog goed. Was ze arm, maar gelukkig met haar jeugdliefde. Nu kan ze alles krijgen wat ze wil, maar geluk is er niet bij. Een extreem seksleven, dure spullen (met name handtassen en schoenen) en een afpersinkje worden ingezet om de verveling te verdrijven. Sex and the city gemixt met Reve, Kluun, Brils Evelien en Seidls Hundstage.
Dit boek wordt aangeprezen als een moderne variant op Madame Bovary, Anna Karenina of Eline Vere. Inderdaad gaat deze roman over de eenzaamheid van een vrouwelijk personage binnen de maatschappij en de ledigheid van luxe. Het ligt er alleen te dik bovenop. Zo krijgen we van alle door Carla aangeschafte producten te lezen van welk merk ze zijn en hoeveel ze kosten. Bovendien ontbreekt een opbouw in de ontwikkeling van de hoofdpersoon. In Madame Bovary verlies je samen met Emma het vertrouwen in een beter leven. Ze probeert uit alle macht, maar kan uiteindelijk geen kant meer op en dat grijpt je naar de keel. Bij Carla vraag je je af wat er in godsnaam gebeurd is dat ze zo is geworden en dus grijpt het je totaal niet aan. Een mislukte jeugdliefde kan toch niet het enige zijn wat haar tot het uiterste drijft?
Het moet wel beschaafd blijven kan misschien het beste gelezen worden als een parodie op literatuur over sensitieve vrouwen voor wie het leven te zwaar wordt, op chicklit en op het leven van de Amsterdamse upperclass. In een ander geval kan ik de oppervlakkigheid van Carla niet anders zien dan als een gebrek aan vakmanschap van de schrijver. Daarnaast verwijst de auteur met te veel nadruk naar bekende literatuur en songteksten. Om te bewijzen dat hij niet van de straat is? Heus, het is vlot geschreven. En wie van pornografie en vuilbekkerij houdt, komt zeker aan zijn trekken. Maar in vervoering brengen, choqueren, herkenning bieden, beklemmen en zeker beklijven doet dit boek niet.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
