Lernert Engelberts
Echte slechte mensen
(2008)
Harmonie
241 pagina's
€ 15,00
ISBN 9789061698463
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
andere recensies
NRC Handelsblad
Vrij Nederland
leestafel
clubpropaganda
IHLIA
Ironische observaties
door Eveline Vink, 27 november 2008
Onvoorbereid begon ik aan Echte slechte mensen, het prozadebuut van dichter en tv-maker Lernert Engelberts. Zo kon het dat ik na het lezen van het eerste en de start aan het tweede verhaal dacht dat er een tweede verhaallijn in de roman geïntroduceerd werd. In werkelijkheid las ik een verhalenbundel, en het speet me zeer dat ik de personages uit het openingsverhaal ‘De surfplank’ niet meer terug zou zien. Dit gevoel kwam in deze bundel nog geregeld terug – Engelberts eindigt meerdere verhalen op een schijnbaar willekeurig punt – wat aangeeft dat ik was gaan meeleven met deze mensen die ik pas een paar pagina’s kende.
Opstapjes, dat zijn de meeste verhalen uit Engelberts bundel. Eerste hoofdstukken die de lezer een roman intrekken, waarna die gretig wacht tot de plot zich begint te ontvouwen. Personages worden door middel van een paar doeltreffende observaties neergezet, pijnlijke situaties meedogenloos blootgelegd. Met een scherp oog voor de absurditeit van de werkelijkheid en met vrachtwagenladingen ironie schrijft Engelberts sterke korte verhalen.
Engelberts’ hoofdpersonen zijn losers, zo in het felle licht van zijn observaties. Voor de buitenwereld en zichzelf proberen ze uiteraard de schijn van alledaagse tegenslagen in een verder succesvol leven op te houden. Ralph, de ikpersoon uit ‘De surfplank’ is net halsoverkop verhuisd met zijn moeder, oudere broer, zus met Downsyndroom en klootviool van een vader. Ralph ziet nog niet wat een kansloze zak zijn pa is, hij doet gewoon hard zijn best om bij hem in de gunst te komen en slijt zijn dagen met het opknappen van de surfplank die hij in de achtertuin vond.
De verhalen ‘Off the record’, ‘Samen doodgaan’ en ‘De koelvriescombinatie’ zijn de meest afgeronde van het boek, en geven ook de meeste voldoening als ze uit zijn. De ironie die in alle verhalen een grote rol speelt is hier nog wat explicieter gebruikt. Bakken spot en sarcasme stort Engelberts over zijn anti-helden uit, tot ze zelfs als persiflage bijna te idioot zijn.
‘Constant is tekenaar voor modebladen. Hij maakt snelle schetsen van de collecties die op de catwalk voorbijtrekken. Zelf draagt hij alleen maar zwart. Zelfs ’s nachts houdt hij zijn donkere zonnebril op. En ook tijdens het tekenen. Door een zonnebril zie je bijna niets van de kleur die een kokerrok of tuniek heeft.
“Kleur is een wanhoopsdaad van de ontwerper. Geef me eerst de stoffen, het silhouet en de detaillering. Geef me daarna pas je kleur.”’
In die humor schuilt de kracht van Echte slechte mensen, maar ook het risico dat het alleen een lollig boekje wordt waarin typen mensen geridiculiseerd worden. Sommige verhalen uit deze bundel zoals ‘De buren’ en ‘Een gewoon meisje’ gaan overtuigend aan de lege ironie ten onder, anderen houden zich staande doordat er meer inhoud onder de grappen zit: meer ruggengraat om de hoge dosis sarcasme te dragen.
Echte slechte mensen is een ietwat studentikoos en zeer vermakelijk boek, maar ontbeert diepgang. Ik hoop dat Engelberts zijn observatievermogen en verteltalent in de toekomst gebruikt om iets met meer substantie te schrijven. Dat kon wel eens heel mooi worden.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
