Ria van de Ven
Ontspoord
(2008)
Manteau
343 pagina's
€ 18.95
ISBN 9789022322765
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
Een hoop ongeloofwaardige ellende
door Saskia Terpstra, 28 november 2008
De Vlaamse auteur Ria van de Ven (1947, Antwerpen) heeft met het weduweleed van een vrouw van deze tijd en de problematiek van een dakloze allochtoon geprobeerd een actuele roman te schrijven. Deze elementen zijn heftig en eigentijds genoeg, maar desondanks slaagt Van de Ven er niet in een erg geloofwaardig verhaal op papier te zetten. Ze publiceerde eerder romans als Tussen haat en liefde en Vrouwen van gewicht. In haar zesde roman staat een zwarte bladzijde uit het leven van Monique, een vrouw van middelbare leeftijd centraal.
Monique verliest haar man Jacques wanneer die na een lange strijd sterft aan kanker en komt terecht in een ellendige periode. Ze wordt ontslagen omdat ze alle vernieuwingen die ingevoerd zijn tijdens Jacques’ ziekte niet onder de knie heeft. Het werk dat op haar bureau lag opgestapeld was teveel om weg te werken en wanneer er een nieuw verwerkingssysteem wordt gebruikt, waarvan ze de instructies totaal niet begreep, kan ze het allemaal niet meer bijbenen.
Door haar drie kinderen wordt zij in een nog dieper dal gebracht. Ze dwingen hun moeder de villa aan hen te verkopen waardoor zij ergens anders moet gaan wonen. En om het nog erger te maken beschuldigen zij haar ervan een deel van de erfenis te hebben verduisterd.
Ze raakt in een depressie en besluit een einde aan haar leven te maken. Op het nippertje wordt ze gered door ene Hassan, een allochtone drugsverslaafde zwerver. In ruil voor het redden van haar leven mag de dakloze Hassan bij haar in huis komen wonen.
De schrijfster probeert vergeefs spanning te creëren door conflict op conflict te stapelen, het ene nog ongeloofwaardiger dan het andere. Maar wat ze ook doet om van Monique een tragische heldin te maken, de hoofdpersoon blijft een zeurende weduwe, die oeverloos ouwehoert tegen haar overleden man. Zo ook wanneer Monique op een bankje bij het strand zit: ‘Een diep gevoel van vrede overviel haar en plots zat Jacques naast haar op de bank, zo intens aanwezig dat ze de neiging had om hem aan te raken en zich slechts met moeite daarvan kon weerhouden. “Wacht je straks op mij? Ik zou het niet kunnen verdragen als ik ook daar afgewezen zou worden.”’.
De rol van de drie volwassen kinderen ten opzichte van hun moeder is er een van haat en nijd. De familie rouwt niet en is in een continue strijd met elkaar verwikkeld. De kinderen nemen geen menselijke gedaante aan, ze fungeren slechts als karikaturen van onruststokers. Als één van de kinderen weer eens op komt draven weet je meteen wat er komen gaat en is het moeilijk een diepe zucht van irritatie te onderdrukken.
Ria van de Ven had waarschijnlijk een heleboel ideeën in haar hoofd zitten toen ze begon met het schrijven van Ontspoord. Het is alleen jammer dat ze geen keuze heeft gemaakt, want nu lijkt het alsof ze al die ideeën in het verhaal heeft gepropt zonder nog even na te kijken of het misschien niet een beetje teveel zou zijn. Daar komt dan nog eens bij dat de schrijfster probeert haar roman te passen in de actualiteit, bijvoorbeeld door de allochtoon ten tonele te voeren. Op deze manier wil ze een politiek tintje geven aan deze triviale lectuur en doet ze uitspraken over Irak, de islam, oorlog en terrorisme. Maar het politieke sausje waarmee ze haar geleuter overgiet, smaakt naar niets
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.



