Maya Rasker
De vleugels van Ikara
(2008)
Prometheus
288 pagina's
€ 17,95
ISBN 9789044611335
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
Wanneer weet een man dat hij de vrouw van zijn leven heeft ontmoet?
recensie van Xenia
Stilte ná de storm
door Judith Mulder, 25 februari 2009
In De vleugels van Ikara, de nieuwste roman van Maya Rasker, staat het bewogen leven van het Nederlandse echtpaar Martha en Bernard Beckman centraal. Al tien jaar wonen zij in het zuiden van Amerika in hun pursuit of happiness. Die zoektocht wordt verstoord als hun negentienjarige dochter doodziek terugkeert uit New York. Maar is zij de oorzaak van de verstoring, of schuilt er een grotere problematiek in dit gezin?
Bernard en Martha organiseren een feest ter ere van hun twintigjarige huwelijk. Voor Bernard is deze dag niet compleet zonder zijn dochter ‘Miss Kathy’ – de essentie van hun huwelijk. Speciaal voor deze gelegenheid geeft hij haar daarom een jurkje van Versace cadeau. Kathy is echter doodziek. Na haar diploma gehaald te hebben, is ze verhuisd naar New York om daar te gaan studeren. Al snel raakte zij echter in een grote crisis, geestelijk en lichamelijk, en leefde ze op het randje van de dood. Toch verschijnt ze nu aan de feestelijk gedekte tafel. De veertien mensen die aan de tafel zitten, weten van ontzetting niets te zeggen: zij zien een spookbeeld, vel over been, een meter achtenzeventig en slechts achtendertig kilo. Wat een mooi huwelijksfeest had moeten worden, wordt een verschrikkelijke herinnering.
Deze nachtmerrie is echter niet het begin van het ongeluk. Zowel de vader als de moeder van deze vrouwelijke Ikarus weet zich geen houding te geven als het om hun zieke dochter gaat. ‘Want alles is veiliger dan de confrontatie aan te gaan met het simpelste feit van het leven: de dood.’
Maar ook vóór haar terugkomst hadden zij al een moeizaam huwelijk. Rust en stabiliteit lijken zij nog niet gevonden te hebben. Ieder zit gevangen in zijn eigen beperkingen, herinneringen en tekortkomingen. Bernard, een architect, heeft al vroeg zijn moeder verloren aan de gevolgen van een zeldzame aandoening. Hij heeft zijn gevoelens verdrongen, en het verlies nooit verwerkt. ‘Alleen het besef dat hij afscheid neemt van de vrouw in zijn leven die haar zegen niet zal kunnen geven aan de vrouw in zijn leven die nog komen moet’, vat post. Tijdens een expositie ontmoet hij Martha, de vrouw van wie hij zielsveel houdt maar aan wie hij zich tegelijkertijd ook niet volledig durft over te geven, bang als hij is om haar te verliezen. Martha, vertaalster, heeft ook op jonge leeftijd haar moeder verloren. Ook zij wil problemen liever niet onder ogen zien: als een dolle hardlopen langs de Amerikaanse kust is haar remedie. Kathy, ten slotte, wordt gescout als model in New York. Ze staart zich blind op haar eigen doelen en wensen, waardoor ze al snel de wereld om haar heen uit het oog verliest. Ze voelt zich ontworteld en vindt geen nieuw houvast.
Vanaf het begin wordt de lezer steeds langs verschillende verhaallijnen meegesleurd. Heden en verleden, Amerika, Nederland en Ierland, en de geschiedenissen van Kathy, Bernard en Martha wisselen elkaar steeds af. Met als gevolg een gefragmenteerd en verscheurd verhaal. Soms krijg je het idee dat Rasker te veel heeft gewild: een psychologisch verhaal over geluk, liefde, een vertekend wereldbeeld, herinneringen, Nederlandse landschappen, maar ook verwijzingen naar bekende dichters (Ted Hughes) en de Griekse Ikarus. Deze uitwijdingen zorgen ervoor dat het verhaal langzaam op gang komt en de lezer het centrale thema uit het oog dreigt te verliezen.
Tegelijkertijd wordt in alles wat Rasker schrijft, duidelijk hoe ieder alléén gevormd is door het verleden en het vertrouwde thuisfront. Als Martha naar haar dochter kijkt, realiseert ze zich ‘dat de geborgenheid die deze persoonlijkheid van nature aankleeft, nog geen nieuw houvast heeft gevonden. De geborgenheid is door de overtocht losgeraakt van wat deze ziel bindt aan het leven.’ Dit geldt echter niet alleen voor Kathy, maar ook voor Bernard en Martha. Zij kunnen nog minder goed aarden, ver verwijderd van ‘het landschap waarin je thuishoort’. Toch blijven zij zoeken naar geluk. Dat is mooi! Het is aangrijpend om te zien hoe ieder probeert zijn weg te vinden ‘om de dag in de ogen te kijken’.
Deze zoektocht levert een verrassende apotheose op. Als er een heftige storm opsteekt en deze het water naar de stuwlijn opstuwt, besluiten Kathy, Bernard en Martha ieder hun conclusie te trekken en hun bestemming te volgen. Terwijl de een het leven een nieuwe kans geeft, neemt de ander er afscheid van. Waarna de storm is gaan liggen.
Bij mij raast deze orkaan met verschillende visies op de werkelijkheid echter nog even door.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
