Marcella Baete
Later is voorbij
(2008)
De Geus
188 pagina's
€ 17,90
ISBN 9789044510539
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
Memoires van een veerkrachtig oudje
door Judith Mulder, 11 maart 2009
‘Ik doortrok de twintigste eeuw van huis naar huis. Van het gaspitje en petroleumstel tot aardgas en elektrisch fornuis, van wastobbe tot volautomatische wasmachine, van vliegenkastje op het balkon tot diepvries in het bijkeukentje, van ruwe plankenvloer tot parket en vloertegels.’
Verslaafd aan het leven. Zo omschrijft Marcella Baete zichzelf in Later is voorbij, een combinatie van fictie en non-fictie. De Vlaamse schrijfster heeft zichzelf als uitgangspunt genomen en reflecteert op haar leven. In korte, realistische hoofdstukjes beschrijft ze haar bewogen bestaan tot op de dag van vandaag. Haar veel jongere omgeving verbaast haar en doet haar versteld staan van alle ontwikkelingen in de moderne samenleving.
Baete vertelt hoe ze als arbeiderskind naar de hogere humaniora kon, en over de bloembollen en suikerbiet die tijdens de Tweede Wereldoorlog als volwaardige maaltijd dienden. Ze beschrijft het fanatisme om haar diploma tot onderwijzeres te halen en hoe ze tijdens de Cubacrisis in 1962 zwanger raakte, na veel te jong te zijn gehuwd. De zesenzestig huizen waarin ze tijdens haar leven gewoond heeft komen aan bod, evenals haar reilen en zeilen als alleenstaande moeder. Cynisch merkt ze daarbij op dat het de man die haar verruild heeft voor jong vlees aan niets ontbreekt, behalve aan een goed karakter. Armoede, echtscheidingen en alcoholproblemen passeren de revue.
Op een melodramatische toon? Integendeel. Baete blikt op een nuchtere manier terug. Realistisch, maar tegelijkertijd met een heerlijke vorm van humor. Schuddebuiken zal het niet worden, maar Baete weet zeker een glimlach tevoorschijn te toveren als zij het heeft over de eerste hoektand die haar mond heeft verlaten, de blinkende vlek op haar onderbeen als primus onder de littekens en bejaarden die met hun gebitten gretig in de verzorgingsstaat bijten. Aan mooie benamingen voor het woord ‘bejaarde’ doet ze niet, want ‘oud is oud, daar helpen geen euforismen aan.’
De bespiegelingen op het verleden, waarin ook plaats wordt gemaakt voor een eerbetoon aan haar overleden ouders, worden afgewisseld met hoofdstukken waarin de hoofdpersoon allerlei jonge mensen ontmoet, die nog een heel leven voor zich hebben. Ze verwondert zich over alle veranderingen – van schreeuwerige reclameborden tot in zwaar textiel gehulde moslimvrouwen – die ze niet heeft kunnen bijbenen. Soms slaat die verbazing om in verbouwereerdheid. Toch probeert Baete daarboven te blijven staan. Zij omschrijft zichzelf liever als een oud kind. ‘Ik vergeet daarbij meestal hoe oud ik werkelijk ben.’
Inmiddels is zij 68 en dit verhaal toont aan dat de tijd niet alle wonden heelt. Toch mag ouderdom niet gelijk gesteld worden aan een ellendig bestaan vol kommer en kwel. Want het heeft ‘zijn eigen gezicht, een eigen sfeer en karakter, eigen vreugden en noden.’ En, voegt Baete eraan toe, ‘oud worden is net zo’n heilige opgave als jong zijn.’ Enerzijds is dat tot de conclusie komen dat vervlogen dromen moeten worden uitgebannen, maar anderzijds is dat ook het waarderen en op waarde schatten van de schoonheid, die vaak in kleine dingen schuilt.
Later is voorbij is een bijzonder boek. Aan de ene kant is het een mooi document over verloren gewaande tijden, met liefdevolle, ontroerende herinneringen aan Baetes overleden ouders. Maar tegelijkertijd vormt het een nuchter, cynisch, humoristisch portret van een ouder iemand, die met spitsvondigheden haar ervaringen weet op te tekenen. De hoofdpersoon, ofwel Marcella Baete, hoopt tot op de draad te verslijten. Ik hoop dat er in de tussentijd nog heel wat boeken van haar hand mogen verschijnen.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
