Thomas van Aalten
De onderbreking
(2009)
Nieuw Amsterdam
206 pagina's
€ 17.50
ISBN 9789046804902
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
elders op recensieweb
recensie van Coyote
recensie van De schuldigen
andere recensies
Een imperfecte, maar indrukwekkende Möbius-(s)trip
door Luuk van Huet, 22 maart 2009
De flaptekst van De onderbreking wekt tegelijkertijd hooggespannen verwachtingen op en ontkracht deze weer ietwat: ‘Met deze roman bezegelt Van Aalten zijn talent om de moderne wereld te vangen in een stijl die overeenkomsten vertoont met die van Haruki Murakami en Brett Easton Ellis (cursief is afkomstig van de recensent). Meeliften op de massale populariteit van Murakami en de cult-appeal van Ellis (al dan niet terecht) is een goede marketingtechniek in deze crisisvolle tijden, maar je legt de lat dan wel erg hoog voor een kritische recensent. Gelukkig blijkt al snel dat Van Aalten stilistisch misschien nog aan niet de meesterlijke excessief refererende stijl van Ellis tippen of het onderkoeld absurdisme van Murakami (voor zover ik dat als smerige gajin die slechts vertalingen leest kan beoordelen) nabootsen, maar een eigen stijl heeft die goed genoeg is om niet te hoeven schermen met andermans glorie.
Een filmische, strakke, opjagende stijl om precies te zijn: ‘Een warme naald in mijn onderrug. En dan is er niets meer. Ik verdwijn in het niets, een zoveelste mutatie in het verhaal. En ik kan niet protesteren.’ Of: ‘Wakker worden. Koptelefoon ligt op het bed. CD van Pink Floyd. The Wall. Fotoboeken. “Hoe gaat het met je, Victor?” hoor ik een mannenstem zeggen.’
Op naar het plot: in De onderbreking loopt de succesvolle jonge schrijver Victor Tupelo een bouwvallig hotel binnen genaamd Hotel Kilimanjaro. Hij heeft zijn leasebak per ongeluk tijdens een hevige sneeuwstorm tegen een nabije vangrail geparkeerd en loopt ietwat verdwaasd de hotellobby binnen. De nachtportier is een ietwat laconieke kettingroker genaamd Harry die echter ontdooit als hij Victor herkent en biedt hem tegen een vriendenprijsje een kamer aan. Wanneer Victor moeite heeft met slapen, keert hij terug naar de lobby om bij Harry een nachtmutsje te komen halen. Harry moedigt Victor aan om voor te lezen uit de map met verzameld werk die hij bij zich heeft. Terwijl Victor de verhalen doorleest, beginnen er connecties te ontstaan tussen de verhalen en personages onderling die uiteindelijk een cruciaal effect blijken te hebben op de situatie. Zeker als blijkt dat slaap onmogelijk blijkt, de sneeuwstorm door blijft razen en ontsnappen geen optie is.
Naast de al eerder genoemde invloeden kan ik mij bij collega-recensent Daan Stoffelsen aansluiten, die in zijn recensie van Coyote van dezelfde schrijver de sterke invloed van de Amerikaanse cultregisseur David Lynch herkende. De onderbreking lijkt op Lost Highway, Mulholland Drive en Inland Empire hebben, allemaal films die op een hallucinante wijze de kijker zichzelf doen verliezen in caleidoscopische nachtmerries. Naast film speelt ook muziek een belangrijke rol in De onderbreking: specifieke bands, nummers en flarden songteksten fungeren als een soort ingebeelde soundtrack en de ware muzieksnob kan zich uren vermaken met het vinden van alle verwijzingen. Zoals de achternaam van Victor verwijst naar de geboorteplaats van Elvis hemzelve (maar in mijn hoofd het magistrale dreigende ‘Tupelo’ van Nick Cave opriep, en natuurlijk ook al Van Aaltens eerdere boek met die titel oproept).
Waar Van Aalten de plank helaas misslaat is bij het incorporeren van digitale media in zijn verhaal. Een van de incarnaties van Victor werkt een tijdje bij een inhoudsloze, door celebrities geobsedeerde website met daarop eindeloze polls en artikelen over de staat van Britney’s ondergoed en zijn succesvolle roman Exile is een kritisch werk over cyberterrorisme en internetterreur die omarmd wordt door de cyberpunks na massale multimediale aandacht gegenereerd door de multinational die Exile uitgeeft. Second Life, YouTube en alle internetmemes worden vermeld, maar het wil maar geen coherent geheel worden. Misschien is dat juist de bedoeling van de auteur, die zelf ook in meerdere media gepokt en gemazeld is als muzikant, filmmaker en blogger. Desondanks is het een storende factor die ervoor zorgt dat De onderbreking niet de impact heeft als een Glamorama, Lost Highway of een aanrijding met een Mazda 626.
Hopelijk blijft Van Aalten actief in film, muziek, interactieve media en literatuur en weet hij misschien deze elementen ooit in een Heilige Graal te verenigen en De onderbreking is zeker een aanrader voor liefhebbers van spannende verhalen die je hypothalamus in een paar stevige knopen zullen leggen.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
