Allard Schröder
De econome
(2008)
De Bezige Bij
190 pagina's
€ 18,90
ISBN 9789023427810
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
recensie van Favonius
Verwarrende detective in oosterse setting
recensie van Amoy
andere recensies
goddeau
BN | De Stem
NRC Handelsblad
Volkskrant
Woest en Ledig
Boekenkrant
Vrij Nederland
Aanklacht tegen de maakbaarheid van de mens
door Lies Journée, 27 maart 2009
De wereld van Linde Wielantz, een succesvolle econome, kenmerkt zich door oppervlakkigheid. Haar leven bestaat uit werk waaruit ze geen voldoening haalt, kroegavondjes met uitgeprate vrienden en seks met telkens weer een andere man, met wie ze ‘die ademloosheid van de jeugd’ poogt terug te winnen. Linde is een eenzame en ongelukkige vrouw, die kant-en-klaar voedsel uit blik eet en het prettig vindt door haar overburen bekeken te worden terwijl ze door haar ongezellige flat rondslentert. Want wie gezien wordt, bestaat tenminste.
Linde is een product van een zich steeds verder vervlakkende samenleving. In haar wereld, waar uiterlijkheden belangrijker zijn dan het innerlijk, is het van het grootste belang dat je je jeugdigheid behoudt. Dus scheert Linde haar schaamhaar af. De eindigheid van het leven is iets wat ze ontkent en tegelijkertijd vreest.
Wanneer ze op een hete zomerse namiddag een lifter oppikt met haar auto, betekent dat het begin van een rigoureuze verandering in haar leven. Silberling, zoals de man heet, beweert dat hij daar aan de kant van de weg juist op háár heeft gewacht. Nadat hun wegen zich weer hebben gescheiden, beleeft ze een moment lang een extatische ervaring: even lijkt de wereld, en haar leven in die wereld, voltooid te zijn.
Haar ontmoeting met Silberling leidt ertoe dat Linde haar leven in een ander licht gaat zien. Naarmate de tijd vordert, wordt het haar steeds duidelijker dat dit niet het bestaan is wat ze wil. Op een dag heeft ze ineens zo’n sterk gevoel van afscheid, zo’n plotselinge zekerheid dat ze nooit meer wil terugkeren naar haar huidige bestaan, dat ze de auto pakt en wegrijdt. Ze komt in een surreëel dorpje in Duitsland terecht, waar een totaal andere sfeer hangt dan in de bedrukkende stad die zij is ontvlucht.
Toch blijkt ook het dorp niet zo rustgevend als het eruit ziet: de paar mensen die er wonen blijken Linde te kennen, de huizen zijn er onbewoond en Linde ziet zichzelf lopen, alsof ze ze buiten haar lichaam is getreden. Er weggaan blijkt onmogelijk: het dorp lijkt omgeven door onzichtbare muren. Linde zit gevangen in een letterlijke droomwereld. Hier wordt ze geconfronteerd met herinneringen aan haar ongelukkige jeugd en de moeizame relatie met haar vader, die haar dwingen om het leven dat ze heeft geleid eindelijk in helder perspectief te zien. Wanneer ze in haar wanhoop toch probeert te vluchten, komt ze onderweg Silberling tegen. Het volgende moment ontwaakt ze uit een coma en krijgt ze te horen dat ze niet lang meer heeft te leven.
Het lijkt aannemelijk dat Lindes ervaringen in het Duitse dorpje in feite haar comateuze toestand weerspiegelen, die het gevolg blijkt te zijn van een auto-ongeluk. Toch komt ze naderhand, wanneer haar bewustzijn is teruggekeerd, dingen uit die surrealistische droomomgeving opnieuw tegen in de realiteit. Niets is meer zeker. Allard Schröder is er uitstekend in geslaagd realiteit en droomwereld in elkaar te laten vervloeien en daarmee een continue spanning tussen beide werelden teweeg te brengen. Voortdurend speelt de vraag: Wat is echt? Wat is droom?
Met deze roman geeft Schröder een goed geconstrueerde voorstelling van hel, hemel en vagevuur in een modern cultureel-maatschappelijk perspectief. Voordat Silberling in haar leven verschijnt leidt Linde haar leven alsof ze allang dood is, in een maakbare maatschappij waar plastische chirurgie hoogtij viert, alleen uiterlijkheden tellen en gevoel van eigenwaarde moet worden gehaald uit gevoelloze seks met vreemden. Ze lijkt niet meer te weten hoe het ook anders kan. Het Duitse dorpje dat zij in haar comateuze toestand binnentreedt wordt door een inwoonster van het dorp omschreven als ‘wachtkamer’, ofwel een soort vagevuur waarin Linde zich tussen leven en dood bevindt. Daar trekt haar leven aan haar voorbij en komt ze tot het inzicht wat in het leven werkelijk van belang is. Als ze uit haar coma ontwaakt, beziet ze het leven met een vernieuwde, heldere blik. Zoals ze aanvankelijk walgde van de eindigheid van het leven, accepteert Linde nu zonder wroeging haar eigen naderende einde. Silberling is in dit opzicht de belichaming van de dood die haar komt halen.
Allard Schröder heeft met De Econome een goede roman afgeleverd, die de maakbaarheid van de mens bekritiseert en laat zien dat de mens over bepaalde zaken in het leven uiteindelijk niets te vertellen heeft. Hoe hard wij ons er ook tegen verzetten, hoeveel botox we laten inspuiten of hoeveel uitgezakte borsten we laten opvullen met siliconen, uiteindelijk zullen we de vergankelijkheid van het leven moeten aanvaarden. Dit proces van ontkenning naar acceptatie heeft Schröder op een heel mooie, subtiele manier weten te vervatten in de psychologie van één vrouw, die in een maatschappij is opgegroeid waarin men de onmogelijkheid van een eeuwige jeugd niet onder ogen wil zien.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
