Pieter Waterdrinker
De dood van Mila Burger
(2010)
Arbeiderspers
398 pagina's
€ 19.95
ISBN 9789029571968
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(4/5)
elders op recensieweb
Bruiloft loopt uit op zitfeestje
recensie van Duitse Bruiloft
De mens is zijn medemens zijn Knorretje
recensie van Montagne Russe
andere recensies
Arm meisje vangt rijke man
door Inez van Eijk, 14 april 2010
Mila, geboren in de Russische stad Kazan en opgevoed door arme maar liefhebbende grootouders, woont inmiddels samen met Nico Burger, een brave, saaie Nederlander, in Duin aan Zee. Met haar leven en haar baan in de thuiszorg is ze best tevreden. Het plotselinge bezoek van haar jeugdvriendin Asja, inmiddels steenrijke zakenvrouw in het moderne Rusland, slaat echter in als een bom. Mila vertrekt naar Moskou en raakt daar in de greep van de geletterde tycoon en kunstkenner Romanovski, wiens achternaam even veelbetekenend is als die van de Nederlandse Nico.
Het leven op Romanovski’s landgoed roept beelden op van het Rusland van Dokter Zjivago: arrensleden, pelsjassen, duels, jachthutten, toegewijde bedienden en knapperende haardvuren. De man zelf is intelligent, interessant, knap, goedgemanierd en een gepassioneerd minnaar. Zijn obsessie met het lippizaner paardenras en de keuze van de mooie en gezonde Mila als moeder van een toekomstige zoon ter vervanging van de in Servië gesneuvelde, vormen dan ook de enige punten van twijfel aan zijn volmaaktheid. Mila wordt door hem in de watten gelegd, ze voelt zich veilig en beschermd, en besluit Nico de bons te geven.
De smeuïg beschreven orgiastische taferelen in Moskouse nachtclubs zijn in hilarische tegenstelling tot Mila’s sobere jeugd en de grauwe straattaferelen in een land dat na het uiteenvallen van de Sovjetunie wil meetellen in de wereld. Waterdrinker weet in weinig woorden de kern te raken. Zo wordt Mila’s opa door een verkeerde manoeuvre van een collega vermalen in een machine en op kosten van het bedrijf begraven ‘onder een steen met hamer en sikkel’, noemt de nouveau riche alle huisbedienden Zachar en Dina, naar het uitzendbureau dat zo heet en bewegen de nieuwe rijken zich op een galabal ‘alsof ze nooit van hun leven in de rij hadden gestaan – voor een worst, een stel nieuwe sokken, een pond suiker’.
Deze uithalen naar zowel het stalinisme als het huidige Rusland behoeden het verhaal voor totale vrijblijvendheid. Ook Nederland krijgt trouwens af en toe een vermakelijke veeg uit de pan, bijvoorbeeld in de gestalte van een wetenschapper in spijkerbroek, wit overhemd, geen das, zwart jasje – het ‘uniform van de Amsterdamse Alma Mater’ – die op grond van een bezoek aan Praag en de voormalige DDR meent dat Mila, afgestudeerd germaniste, niet zelfstandig kan denken.
De simpele plot – arm meisje vangt rijke man – wordt gecompenseerd door de barokke stijl. Een witte limousine die zich ‘als een ontwaakt roofdier losmaakt uit de rest van de wachtende auto’s’, het voorjaar ‘dat met zijn natte neus aarzelend om de hoek kijkt’, een hart dat als een ‘wild trappelend gehoefd dier’ tekeer gaat, eruditie die ‘druppel voor druppel tot een fijnzinnige essence’ wordt uitgeperst, dat zijn beelden waar je u tegen zegt.
Daartegenover doen ‘heerlijke tinteling’ en ‘zalig slenteren’ weer sterk denken aan een kasteelroman. Een gewaagde kasteelroman weliswaar, gezien het ‘kloppende lid’ waarmee Romanovski Mila op bij voorkeur ‘lavendelblauwe lakens’ penetreert, ‘zijn dwingende mannelijkheid als hij haar tengere lichaam plooide naar zijn seksuele grillen’. De ironie ligt er dik op natuurlijk en past bij de poppetjes van papier-maché die deze roman tot een lekker, pretentieloos leesboek maken. Een spannend verhaal bovendien, omdat je al snel doorkrijgt dat er heel wat moet gebeuren voor Mila, overlever die ze is, zich laat kisten. En ondanks de clichés en de bombastische stijl, raak je nog gehecht ook aan die dappere dodo met een tanige ziel.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
