Hester Carvalho
De liefhebber
(2010)
Nieuw Amsterdam
176 pagina's
€ 16,50
ISBN 9789046807170
bij Athenaeum Boekhandel
(24-uurslevering)
oordeel
(2/5)
andere recensies
Genoegens zonder diepgang
door Linda Ackermans, 4 mei 2010
Grenzen overschrijden gebeurt soms makkelijker dan je denkt. Ook als je ervan overtuigd bent bepaalde dingen nooit te doen en je leven nog zo goed op een rijtje hebt. De liefhebber, het debuut van Hester Carvalho, laat zien hoe dun de grens is tussen een normaal leven en een bestaan vol verslaving en misdaad. Met een achteloos ‘Ja hoor, ik wil het wel proberen’ laat hoofdpersoon Morris Haasbroek het leven door zijn vingers glippen .
Haasbroek is een belezen boekverkoper van in de veertig met een eigen zaak in Amsterdam. In die stad, waar hij op zijn zesde jaar vanuit Engeland heen verhuisde, woont hij samen met zijn Amerikaanse vriendin Sunny. De passie voor zijn werk is groot, maar de routine laat alle dagen op elkaar lijken. Hij voelt een sterke behoefte naar iets nieuws en uitdagends. De oplossing blijkt gevaarlijk en heeft een meezuigende kracht die ontsnappen bijna onmogelijk maakt.
Tijdens een diner met een oude vriend komt Haasbroek voor het eerst in aanraking met de verboden genoegens die hem uit zijn dagelijkse sleur beloven te bevrijden. Haasbroek krijgt de smaak te pakken: de behoefte aan meer wordt steeds sterker en hij belandt in het typische patroon van een verslaafde. Carvalho laat mooi zien hoe de verschillende fases elkaar opvolgen. Het achterover drukken van geld dat voor zijn boekhandel is bedoeld is de eerste stap. Daarna komen de ‘briljante’ ideeën: ‘Ik zou een fiets kunnen stelen. Voor een fiets krijg je twee tientjes. Dat betekent dat ik per dag vijf fietsen moet verkopen.’ Dan komt de ideale oplossing: een vliegticket naar Brits Guyana, inclusief overnachting, vergoeding van alle kosten en een bonus van rond de drieduizend euro. Het eindpunt is een gevangenis in Guadeloupe.
Nergens worden de woorden bolletjesslikker of drugshandelaar genoemd. Expliciteren is niet nodig, een beschrijving van de handelingen voldoet:
‘Ik neem een pakketje tussen mijn vingers. Het ziet eruit als een worstje, langwerpig en met ronde uiteinden. Aan de ene kant, waar de ballon is dichtgeknoopt en afgeknipt, zit een tuutje. Ik duw het worstje achter in mijn mond en slik. Het gaat makkelijk.’
Dat Carvalho ervoor kiest de situatie te beschrijven en niet te benoemen is een goede keuze. Er wordt zo nog iets aan de verbeelding van de lezer overgelaten en het verhaal wordt er minder standaard door. Helaas trapt ze wel in de valkuil om haar beschrijvingen te vaak te herhalen en simplistisch te maken. Misschien uit angst voor onduidelijkheid?
Het kan ook een gevolg zijn van haar schrijfstijl: veel korte, makkelijke zinnen achter elkaar die perfect volstaan in een eerste les zinsontleding. Meer variatie in zinslengte had de roman prettiger leesbaar gemaakt. De opbouw van de roman (fragmentarisch en niet-chronologisch) is wel fijn en afwisselend. Haasbroek bevindt zich telkens in andere settings – Amsterdam, Brits Guyana, Guadeloupe. Pas aan het eind kun je al die fragmenten goed samenkoppelen en in de tijd plaatsen.
Die opbouw heeft echter wel gevolgen voor de inhoud. Doordat de nadruk nu daarop ligt, komt de inhoudelijke diepgang er bekaaid vanaf. Psychologische ontwikkeling ontbreekt: Haasbroek toont geen enkele innerlijke reflectie. Enerzijds is daar iets voor te zeggen, omdat hij handelt vanuit een irrationeel denkend iemand die door zijn driften wordt voortgeduwd. Anderzijds geldt die rechtvaardiging niet op momenten dat hij clean is. Carvalho laat zo kansen liggen om De liefhebber net dat beetje extra te geven dat ervoor zorgt dat de roman je na het lezen bijblijft.
Nu komt het verhaal dan ook niet echt uit de verf en boeit het maar net genoeg. Karakter, diepgang – en daardoor spanning – zijn een missende factor. Het beangstigende gevoel de grip op je leven te verliezen, zoals Haasbroek meemaakt, komt niet over omdat Carvalho het niet invóelbaar maakt. Het geheel was beter geweest als ze haar talent voor beschrijven ook had ingezet om Haasbroeks emoties over te brengen. Nu blijft het oppervlakkig, waardoor De liefhebber niet meer dan aardig is.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
