Recensieweb. Nieuwe literatuur. Nieuwe gidsen.

nieuwste recensies

Eenzame actieheld zoekt idealen

door Irwan Droog, 19 augustus 2011

Michiel de Ruyter, het pseudoniem van de discutabele held van Oorlogshond, weet woede te waarderen. Die gebruikt hij dan ook in al zijn hoedanigheden: Michiel is classicus, leraar, drugsdealer, contractsoldaat, legeraanvoerder, freefighter, rallyracer en persoonsbeveiliger. De fictieve biografie van deze onvoorstelbare alleskunner vormt in al haar wervelend geraas een krachtige roman – ondanks het absurd veelzijdige hoofdpersonage.

De anonieme verteller, een ‘embedded biographer’, doet verslag van drie episoden uit het leven van Michiel. Zijn geschiedenis begint met een aanstelling als leraar klassieke talen op een middelbare school, waar hij het ‘Andere Leren’ – de zoveelste onderwijsvernieuwing – aanvecht en een nieuwe intellectuele elite uit zijn voorheen verwaarloosde vwo-klasje tracht te smeden:

‘“Jullie” – en hierbij keek hij iedereen even aan – ‘hebben door jullie opleiding, een echte opleiding, in de zin van wat we hier doen, jullie hebben de kans om het tot werkelijke grootheid te brengen, een grootheid die gebaseerd is op ontwikkelde talenten, een grootheid die minder gezocht dan bereikt wordt, vaak in stilte, en in ieder geval in eenzaamheid. Meer dan ooit heeft deze samenleving behoefte aan de besten onder ons om haar richting te geven maar meer dan ooit is die samenleving door Nietzsches kudde-instinct geneigd die besten neer te halen.”’

Dat een onorthodoxe leraar als Michiel het niet lang volhoudt, wekt geen verbazing, des te meer omdat zijn activiteiten in het criminele circuit hem steeds meer problemen bezorgen. Een volgend avontuur wacht op hem in Afrika, waar hij als contractsoldaat onderdeel uitmaakt van een groep commando’s. In hun poging een dictator van zijn troon te stoten, verandert de setting van Oorlogshond in een bloederig slagveld, waar kindsoldaten en ‘homo-albino’s’ hun opwachting maken en de gevechtshandelingen zo gedetailleerd beschreven worden dat de kogels je als lezer om de oren vliegen.

Ook dit Afrikaanse avontuur eindigt, maar Michiel heeft ondertussen voldoende ervaring opgedaan om een onafhankelijkheidsoorlog te leiden in de regio Saumerland, in het oosten van het grimmige Nederland van de toekomst. Uitgedost en kaal als Pim Fortuyn weet de charismatische Michiel de lokale bevolking voor hem in te winnen.

Michiels indrukwekkende heldenepos getuigt weliswaar van zijn grote vechtlust, moed en kracht, zoals die van zijn geliefde helden uit het Griekenland van Homerus, maar hij ontbeert een ware persoonlijkheid. Hij past zich aan elke situatie aan, met een voortdurende drang om de strijd aan te gaan – met, naar eigen zeggen, cultuur hoog in het vaandel:

‘Het gaat erom mens te worden in een zelf gezochte strijd op leven en dood. Pas da ben je ontstegen aan de wetten van de natuur, aan het dierenrijk, pas dan is er cultuur mogelijk. Het is overigens veelzeggend dat Troje niet valt door de woede van Achilles maar door een list van Odysseus, door het menselijk intellect dus! Cultuur.’

Een andere terugkerend thema is Michiels seksuele omgang met vrouwen. Deze rasechte alfaman (‘Losers: als Michiel ergens een hekel aan had was het dit mensentype.’) zou geen ware actieheld zijn zonder ‘het meisje te krijgen’, en meisjes zijn dan ook alomtegenwoordig: met een enkeling heeft hij daadwerkelijk een emotionele band, met de rest heeft hij simpelweg seks. Leerlingen (en hun moeders), collega’s, wildvreemden – geen vrouw lijkt zijn charmes te kunnen weerstaan, en één voor één (maar ook tegelijk) belanden ze bij hem in bed. De diepgang is dan ook eerder in de filosofische en mythologische uitwijdingen dan in de personages te vinden.

Oorlogshond lijkt met al zijn seks, vechten en grote auto’s het ultieme jongensboek voor volwassenen. De roman ontstijgt die status echter door de ongrijpbare Michiel, die geen sympathie maar nieuwsgierigheid opwekt: zijn veelzijdigheid bedekt zijn ware zelf, waardoor je als lezer geneigd bent door al zijn vechtlust, vooroordelen en bravoure heen te kijken. Wat resteert is niets dan een leeg omhulsel, een vat voor de onderbuikgevoelens van een toekomstig en grimmig Nederland. Zo blijkt de ongeloofwaardige Michiel toch een veelzeggende hoofdpersoon in deze actievolle roman die meer te bieden heeft dan groepsseks en helikopters.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.

Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.

Dit artikel is geprint van Recensieweb - www.recensieweb.nl.

Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.