Clark Accord
Plantage d'Amour
(2011)
Nijgh & Van Ditmar
320 pagina's
€ 19,95
ISBN 9789038893723
Steun Recensieweb en koop dit boek bij Athenaeum (24-uurslevering)
oordeel
(3/5)
elders op recensieweb
Hopeloos verdwaald in het regenwoud
recensie van Tussen Apoera en Oreala
recensie van Bingo!
opiniestuk
andere recensies
Verlangen naar het land van de voorouders
door Susen Poli, 7 januari 2012
Clark Accord (1961-2011) schrijver van de prachtige debuutroman De koningin van Paramaribo en de romans Tussen Apoera en Oreala en Bingo is in het voorjaar van 2011 overleden. Plantage d’Amour was het laatste project waar hij aan werkte. Het manuscript bleef onvoltooid.
Plantage d’Amour begint met de reis van hoofdpersonage Kenneth die na 27 jaar in Nederland terugkeert naar Suriname. Na een scheiding van zijn Nederlandse vrouw heeft Kenneth besloten op zoek te gaan naar zijn familiegeschiedenis. Hij weet dat zijn familie van de plantages in Suriname komt, en hij vraagt zijn gids Nadira hem daar naartoe te brengen. Zij weet veel van de geschiedenis van de plantages en deelt haar kennis met hem. Ook brengt zij hem bij haar oom, de Galinja Nkasi, oftewel de hoeder van de totem, die in contact staat met de goden en Kenneth wil helpen weer in contact te komen met zijn voorouders.
Het is Clark Accord gelukt om in een heldere stijl de Surinaams-Creoolse cultuur en spiritualiteit voor de lezer tastbaar te maken. Een voorbeeld is het gebed dat Nadira richt aan Watramama de Surinaamse riviergodin:
‘“Mi n’e meri ding, mi n’e trobi ding. Na drai mofo mi de, na ondro liba mi de. Mi n’e meri ding, ma d’e trobi mi”. (Ik val niemand lastig, ik ben niet uit op ruzie. Ik woon bij de draaikolk, op de bodem van de rivier. Ik val niemand lastig, maar zij dagen mij uit).’
Door Surinaamse uitdrukkingen en religieuze tradities te vervlechten met de legende van Watramama en de exotische natuur van Suriname creëert de schrijver een magische sfeer in de roman. Het is alsof er in de werkelijkheid alleen een dunne scheidslijn tussen ons en de geestenwereld is en je elk moment die grens over kunt steken.
In de roman is het personage Nadira ook in een ander opzicht voor Kenneth belangrijk. Zij geeft hem informatie over een gedeelde geschiedenis van Suriname en Nederland: de slavernij. Door de ogen van de verwesterde Kenneth komen wij te weten wat er zich in Suriname heeft afgespeeld ten tijde van de slavernij en hoe de relatie was tussen de Nederlandse eigenaren van de plantages en de Afrikaanse slaven. Nadira laat hem de Surinaamse kant van de geschiedenis zien en die is anders dan hij in Nederlandse geschiedenisboeken heeft gelezen.
Accord heeft ons achtergelaten met een tantaliserend einde en de gedachte: wat als hij deze roman had kunnen afmaken? Clark Accord is er niet aan toegekomen het af te ronden, maar er is wel een tweede deel aan het boek toegevoegd op basis van Accords synopsis en notities die hij heeft nagelaten.
Voor de afronding van het verhaal wilde Accord de zoektocht naar zijn eigen wortels en afstamming gebruiken als leidraad. Zijn ideeën zijn intrigerend en de periode die hij behandelt is interessant. Hij was van plan het levensverhaal van zijn voorouder Ando Macnack te gebruiken om een belangrijke en turbulente episode in de gedeelde Surinaamse en Nederlandse geschiedenis te vertellen.De breuk tussen de literaire stijl van het eerste deel van de roman en de opsomming in een paar bladzijden van verloop, plot en einde van het verhaal is groot. Alles wordt hier voor jou als lezer ingevuld terwijl je nog in de magische sfeer van het eerste deel van Plantage d’Amour zit en nadenkt over het verhaal en wat had kunnen zijn. Het zou beter zijn geweest als de bezorger van de onvoltooide roman niet zelf de roman had afgerond, maar in het nawoord de informatie had gegeven over de afschaffing van de slavernij en de invloed daarvan op de Surinamers en hun nieuw verkregen vrijheid. Ontroerend is wel, als afsluiting van het boek, het dankwoord van familie en vrienden die Clark Accord eren als ‘een man die zijn talenten heeft geleefd’.
Het auteursrecht berust bij de respectieve auteurs van de teksten op Recensieweb.
Het voortbestaan van Recensieweb mogelijk maken? Steun ons.
